بررسي اجمالي انفجار واگنهاي حمل بار ايستگاه خيام نيشابور

[ آمنه اشتري ماهيني ] - دانشجوي كارشناسي مديريت عمليات امداد و نجات

خلاصه مقاله:

حادثه جزئي از زندگي بشر مي باشد انسانها سعي مي كنند كه با حوادث مبارزه كرد و خود را در برابرآن محافظت نمايند. حوادث و مخاطرات شايع در زندگي نسانها به دو دسته تقسيم مي شوند: 1- حوادث طبيعي 2- حوادث انسان ساز. حوادث انسان ساز هب دو دسته حوادث فناوري (آلودگي، آتش سوزي ، نشت مواد شيميايي، تصادفات و انفجارات و حوادث اجتماعي تروريسم، آشوب، تبعيض، جنگ و غيره تقسيم مي شود. انسانها به عمد يا غير عمد عامل مستقيم به وجود آمدن حوادث انسان ساز هستند، قدرت طلبي و ارضاي منافع شخصي باعث به وجود آمدن جنگ و تروريسم مي شود. اما يك سري از حوادث و بلاياي اناسن ساز در اثر بي توجهي ، عدم آموزش كافي و عدم رعايت استانداردهاي ايمني به وجود مي آيد. بنابراين بايد با شناخت و رعايت ايمني سعي در كاهش اينگونه حوادث و خطرات ناشي از آن داشت. سانحه انفجار واگن هاي قطار در ايستگاه خيام نيشابور ايران در تاريخ 29 بهمن 1382 كه به كشته و مجروح شدن حدود 500 تن انجاميد. يكي از مرگبارترين فجايع ريلي در 15 سال گذشته در جهان به شمار ميرود. بنابراين با بررسي عوامل به وجود آورنده چنين سانحه اي مديران بحران تجربه اي براي جلوگيري از تكرار چنين سوانحي به دست مي آورند.
در اين مقاله سعي شده است بر اساس اطلاعات و مدارك در دسترس و اعلام شده از رسانه هاي گروهي و مسئولان امر شرح ماجرا و علل و عوامل به وجود آورنده ان مورد بررسي قرار گيرد.
حادثه فرار واگنها كه در اثر عدم رعايت مقررات قوانين عمومي حركت و سهل انگاري در وظايف به وجود آمده بود به اين دلايل بوده است:
1.عدم مهار واگنهااي از خط خارج شده
2. عدم رعايت موارد ايمني و استانداردهاي حمل و نقل و نگهداري مواد منجر به اتش سوزي شد.
متاسفانه اين دو حادثه در اثر سهل انگاري و اشتباهات مكرر مديران سانحه، اتش نشانان تبديل به يك سانحه بزرگ و فاجعه آميز مي شود و انفجار مهيبي رخ مي دهد كه جاي صدها تن از افراد مسئول و غير مسئول را مي گيرد. اين سانحه نشان داد كه بايد:
1. آگاهي، دانش، تجربه و قوانين، استانداردها و در نهايت ايمني را افزايش داد.
2. مديريت صحيحي در سيستم ريلي اعمال كرد.
3. از تجربه ديگران استفاده نمود.
4. مديريت بحران كارآمد و دلسوزي ايجاد كرد.
5. به فاكتورهاي انساني منجمله عوامل فيزيولوژي – روانشناسي و عوامل وراني اجتماعي توجه كافي مبذول كرد.
گسترده سازي و غني سازي شغلي ايجاد نمود تا شاهد چنين حوادث تلخي نباشيم.