غذا و تغذيه در بحران

[ محمدرضا صفري نژاد ] - دانشگاه علوم پزشكي ارتش جمهوري اسلامي ايران

خلاصه مقاله:

غذا و تغذيه مورد نياز هر گروه در معرض خطر، بستگي به ميزان امنيت غذايي آنها است. تعريف امنيت غذايي عبارتند از اينكه تمامي مردم در همه زمانها هم بصورت فيزيكي و هم از نظر اقتصادي توان دسترسي براي براورد نيازهاي غذائي و زندگي سالم را داشته باشند. در بحرانهاي سه متغير مشخص وجود دارد. كه نقطه تمركز رسيدن به امنيت غذايي مي باشند: قابليت دسترسي، توان دستيابي و توان مصرف انواع برنامه هاي تغذيه مورد نياز براي رفع نيازهاي امنيت غذايي آوارگان بوسيله ارزيابي ابتدائي نيازها تعيين خواهد شد. نظارت دائم، سبب مي شود كه انطباق لازم در برابر وضعيتهاي متغير تضمين شود. هماهنگي برنامه هاي غذايي با سرويسهاي بهداشتي وخدماتي عمومي ضروري است. براي پيشگيري از شيوع بيماريها، سوءتغذيه و توزيع ناعادلانه مواد غذايي، داشتن برنامه، اطلاع از استانداردها و توان اجرائي برنامه ريزي شده لازم است. در اين مقاله سعي خواهد شد، روشهاي علمي و استاندارد توزيع مواد غذائي در بين آوارگان و بحران زده ها به روشني توضيح داده شوند.
هدف اين بررسي، ارائه يك دستور العمل كلي درمورد چگونگي رساندن مواد غذائي به جمعيت آوارگان و بحران زده مي باشد.
در اين مقاله با استفاده ازمنابع علمي معتبر، تجارب كشورهاي مختلف و مصوبات سازمان ملل، چگونگي تغذيه و فراهم كردن مواد غذايي در بحرانها آورده شده است. كمك بايد از لحاظ فرهنگي قابل قبول و مناسب براي رفع نيازهاي غذايي آوارگان باشد. غذاهاي محلي تهيه شده با مواد محلي به ساير غذاها ارجحيت دارند. سياستهاي تغذيه شيرخواران توجه خاص مي طلبد. شيرخواران، كودكان، زنان باردار و شيرده، بيماران و افراد مسن، در مقابل سوء تغذيه آسيب پذير بوده و نيازهاي مخصوص بخود دارند. از آنجاييكه احتمالا مردم از قبل كمبود غذايي مزمن دارند، خيلي ها در زمان ارزيابي اوليه نيازهايشان ، داراي سوءتغذيه خواهند بود. در اين مقاله به تفصيل به مطلب مذبورو ساير مطالب پرداخته شده است.
اگر آوارگان از قبل از تاثيرات كمبود شديد مواد غذايي رنج مي برند، اقدام فوري بايد براي تامين مواد غذايي براي آنها انجام شود. در دسترس بودن مواد غذايي وقتي حاصل مي شود كه مقادير كافي مواد غذايي بطور دائم براي همه افراد وجود داشته باشد. توان دستيابي به مواد غذايي وقتي تضميم مي شود كه خانواده ها و همه افراد درون آن منابع كافي براي بدست آوردن غذاي مناسب براي يك جيره روزانه داشته باشند. توان مصرف به معني استفاده بيولوژيك صحيح از مواد غذائي است. لازمه آن يك رژيم غذايي است كه در آن به ميزان كافي انرژي و مواد مغذي اساسي، آب آشاميدني و بهداشت كافي فراهم شود.
بهره برداري موثر مواد غذايي بستگي به عوامل زياد ازجمله اشنايي افراد خانواده با ذخيره سازي ، و تكنيكهاي فراوري مواد غذايي، اصول اساسي تغذيه و مراقبت مناسب از كودكان دارد. اوارگان بايد از اول در سازماندهي و مديريت برنامه هاي تغذيه درگير شوند. ممكن است براي بعضي ازآنها آموزش لازم باشد. وقتي قرار است مواد غذايي ناآشنا ما بين جمعيت توزيع شود و يا وقتي لازم است از روشهاي متفاوت پخت استفاده شود، يك آموزش تغذيه اي ساده داراي اهميت است. اين كار بايد با ديگر اقدامات آموزشي بهداشتي هماهنگ شود تا راهنمايي لازم براي تعذيه مناسب نوزادان، تغذيه كودكان، بيماران، درمان اسهال، اصول بهداشت مواد غذايي و طرز آماده ساختن مواد غذايي موجود براي حداكثر مفيد بودن غذا داده شود.