توان بخشي و مددكاري در حين حوادث غير مترقبه

[ علي غنجال ] - دانشگاه علوم پزشكي بقيه ا... - پژوهشكده طب رزمي
[ منيره تقي ] - مركز تحقيقات بهداري در رزم و تروما

خلاصه مقاله:

بر اساس تعريف WHO به يك پديده اكولوژيكي ناگهاني كه پيرو آن نياز به دريافت كمك خارجي باشد باشد حادثه غير مترقبه اطلاق مي شود. حال اگر اين تغيير ناگهاني و يكباره، باعث ايجاد آشفتگي و تغيير حالت سريع در وضعيت خاصي از زندگي جوامع انساني بشود از آن تحت عنوان بحران نام برده ميشود.مسئله مهم در اين حوادث اين است كه ممكن است ظرف چند ثانيا تا چند ساعت افراد صدمه ديده همه هستي و متعلقات خود را از دست داده وشاهد مرگ عزيزان خود باشند و از اين رهگذر متحمل استرسهاي گوناگوني شوند كه هر كدام از اين استرسها مي تواند يك فرد را از پا در بياورد لذا مداخله سريع و بهره گيري از شيوه هاي بحران زدايي دراينمواقع از اهميت خاصي برخوردار است. انجام توانبخشي و ارائه خدمات مددكاري بايد ازهمان لحظات شروع حادثه (حتي پيش از رسيدن نيروهاي امدادي) توسط حاضرات در صحنه كه اموزشهاي قبلي را ديده اند شروع شود. در اين حوادث ممكن است افراد آيب ديده به صور گوناگوني ديده شوند مانندبيماران و آسيب ديدگان حادثه (جسمي – رواني) كودكان بي سرپرست و آواره، خانواده هاي بي سرپناه، مردان و زنان تنها و سرگردان ، پيرمردان و پيرزنان مريض و خسته و ناتوان و... از آنجايي كه رسيدگي مناسب، سريع و درست به وضعيت جسمي و روحي آسيب ديدگان و انجام امور توانبخشي و مددكاري در اين مقطع از حساسيت خاصي برخوردار بوده و يكي از عوامل بسيار مهم و سرنوشت ساز در كاهش ميزان بحران و بالا بردن قدرت تطابق پذيري مصدومين و آسيب ديدگان با بحران مي باشد، مي طلبد كه با بيان راهكاري مناسب به مداخله لازم و كافي اقدام نموده و از ميزان آلام و صدمات آسيب ديدگان كاست. متاسفانه عليرغم فعاليت هاي صورت گرفته هنوز توانبخشي و مددكاري در اين حوادث آن جايگاه شايسته و لازم خود را پيدا نكرده و تدابير مناسب و درست و كاملي براي آن طراحي و اجرا نشده و بيشتر حالت غير فعال دارد.
هدف اين مقاله، بيان اهميت و حساسيت توانبخشي و مددكاري دركاهش صدمات حاصل از بحرانها و حوادث غير مترقبه و ارائه راهكارهاي عملي در اين خصوص مي باشدكه به تفضيل در مورد آن صحبت خواهد شد.