تخليه مجروحين جنگي

[ شهرام فيضي ] - پزشك اورژانس - بيمارستان بعثت نيروي هوائي ارتش

خلاصه مقاله:

تجربه گرانقدر هشت سال دفاع مقدس نشان دادكه يكي از مهم ترين عوامل براي نجات جان مبارزان مجروح در صحنه هاي نبرد، تخليه هوايي آنان ميباشد.
مجروحيني كه از طريق عمليات هوايي اعزام مي گردند بايد شرايط زير را دارا باشند:
هماتوكريت بدون تغيير حدود 35%
ثبات علايم حياتي
تامين آب و الكتروليت ها در طول مدت پرواز
وسايل پرنده (اغلب هواپيماها) نيز بايد از حداقل شرايطي برخوردار باشند:
امكان برقراري اكسيژن براي هر نفر
يك نفر جراح در هواپيما
يك پرستار به ازاي هر 2 الي3 مجروح
با توجه به اين كه رطوبت داخل هواپيما كم و در حدود 10% مي باشد، بايدبراي برراري رطوبت و جلوگيري از خشكي مجاري تنفسي نيز اقدام لازم در راستاي تامين وسايل رطوبت زا به عمل آيد.
جزئيات حمل مجروحين داراي لوله هاي حياتي همچون لوله تراشه و لوله معده بيشتر از حوصله اين خلاصه است اما به عنوان نمونه از توصيه به حداكثر عدم انتقال بيماران داراي Chest tube و توصيه به تداوم بقاي لوله معده بخاطر تغيير فشار داخل احشاي گوارشي در ارتفاعات مي توان نام برد.
بجز جزئيات مذكور چند نكته اي هم درباره زمان لازم براي تخليه مجروحين ذكر مي گردد. اين زمان براي جنگ هاي مختلف متفاوت بوده است مثلا براي جنگ كره حدود 210 دقيقه وبراي جنگ ايران و عراق حدود 20 الي 45 دقيقه بوده است.
اما در پايان بهتر است از ميزان مرگ و مير مجروحين جنگي نيز ذكري به عمل آيد: اين آمار بسيار متفاوت و از 8% در جنگ جهاني اول تا 1/28% در خلال جنگ ويتنام ثبت شده است. همچنان كه ملاحظه مي گرد با توسعه روش هاي تحقيق و نيز ابداع متدهاي درماني بهتر براي اقدامات اورژانس اين آمار كاهش بسياري در طول زمان داشته است.