كاليبراسيون منگنز براي سويا تحت شرايط مزرعه اي

[ علي اسدي كنگرشاهي ] - عضو هيات علمي بخش خاك و آب مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي مازندران
[ محمدجعفر ملكوتي ] - استاد دانشكده كشاورزي دانشگاه تربيت مدرس و سرپرست موسسه تحقيقات خاك و آب

خلاصه مقاله:

منگنز يكي از عناصر ضروري مورد نياز گياه مي باشد كه در فتوسنتز، سنتز پروتئين، كربوهيدرات، و چربيها نقش دارد و كمبود آن معمولا در اوايل فصل رشد گياه ظاهر مي شود (8). بنابراين روشي كه بتواند وضعيت اين عنصر را قبل از كشت ارزيابي و نياز گياه را به منگنز تعيين نمايد، مي تواندپايه و اساس توصيه كودي قرار گيرد.يكي از اين روشها، آزمون خاك است. خاك هاي با pH بالا، خاك هاي آهكي و به ويژه خاك هاي با تهويه ضعيف و ماده آلي كم خاك هاي هستند كه موجب كمبود منگنز در گياه مي گردند (9). گزارش هاي متعددي از تاثير مثبت مصرف منگنز در رشد و عملكرد سويا توسط تعدادي از پژوهشگران درخاكهاي مختلف ارائه شده است (1، 4، 5و 6) . فيض اله زاده و همكاران (1) حد بحراني منگنز با عصاره گير DTPA براي محصول سويا 5 ميلي گرم دركيلوگرم براي خاك هاي آهكي جنوب تهران گزارش نمودند. نويدي وهمكاران (3) به نقل از يافته هاي ساير محققين بيان داشتند كه حد بحراني منگنز بستگي شديد به pH، درصد مواد آلي و ميزان آهك خاك داشته، در حالي كه در خاكهاي اسيدي حد بحراني آن، 2/5 ميلي گرم در كيلوگرم مي باشد، اين حد تا 9/0 ميلي گرم در كيلوگرم درخاكهاي شديدا آهكي افزايش مي يابد. بنابراين براي اينكه نتايج آزمون خاك براي توصيه كودي مورد استفاده قرار گيرد بايستي مطالعات كاليبراسيون و همبستگي در سطح وسيع و در شرايط مزرعه اي انجام شود. بدين منظور آزمايش فوق براي بررسي نقش منگنز در عملكرد سويا و تعيين حد بحراني و كاليبراسيون آن در منطقه شرق مازندران جهت دست يابي به مبنايي صحيح براي توصيه كودي در سالهاي زراعي 79 و 1380 انجام شد.