مقايسه شش عصاره گير براي ارزيابي روي قابل جذب گياه گندم و غلظت بحراني روي در مطالعه گلخانه اي در تعدادي از خاك هاي استان خراسان

[ نرگس ميلاني ] - عضو گروه خاكشناسي، دانشگاه فردوسي مشهد، دانشكده كشاورزي
[ امير فتوت ] - عضو گروه خاكشناسي، دانشگاه فردوسي مشهد، دانشكده كشاورزي
[ پيمان كشاورز ] - مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي استان خراسان، بخش تحقيقات خاك و آب

خلاصه مقاله:

كمبود روي (Zn) به علت آهكي بودن، pH بالاي خاكها، كمي مواد آلي در خاكهاي زراعي، وجود يون بي كربنات در آبهاي آبياري، افت كيفيت آبياري به دليل افزايش شوري ناشي از خشكسالي هاي پي در پي و مصرف نامتعادل كودهاي يكي از مشكلات تغذيه اي شايع در كشور مي باشد (1). بنابراين لازم است وضعيت فراهمي روي مورد بررسي قرار گيرد تا در صورت نياز براي رفع اين كمبود و تامين نياز تغذيه اي گياه اقدامات لازم انجام گيرد. قدم اول در بررسي فراهمي عناصر در خاك، تخمين صحيح ميزان عنصر قابل جذب گياه در خاك مي باشد. آزمونهاي شيميايي خاك، سريعترين و در درازمدت، ارزان ترين روش تعيين فراهمي عنصر در خاكها هستند (3). در اين آزمونها از روشهاي عصاره گيري مختلفي استفاده مي شود كه بر مبناي استخارج عنصر توسط اسيدها، عوامل كلات كننده و نمكهاي گوناگون و اندازه گيري عنصر در عصاره عمل مي كنند و قادرند اشكال شيميايي قابل دسترس عناصر براي گياه را استخراج كنند (4). ولي از انجا كه ميزان فراهمي عناصر درخاك به عواملي نظير خصوصيات خاك، نوع عنصر و ويژگي هاي گياه بستگي دارد (5)، ممكن است اطلاعات بدست آمده در مورد همبستگي يك عصاره گيري با عكس العمل گياه در شرايط ديگر خاك و گياه معتبر نباشد (6) و از اين رو بايد در شرايط مختلف از روشهاي متفاوتي استفاده نمود. بنابراين تحقيق حاضر به منظور ارزيابي كارايي شش عصاره گير متداول در استخراج روي فراهم براي گياه گندم و تعيين غلظت بحراني روي در يك مطالعه گلخانه اي در تعدادي از خاكهاي آهكي استان خراسان انجام شود.