مقايسه عصاره گيرهاي شيميايي مختلف جهت استخراج پتاسيم در خاكهاي آهكي ماندابي استان فارس

[ محمد علي خودشناس ] - عضو هيات علمي مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي استان مركزي
[ منوچهر مفتون ] - استاد بخش خاكشناسي دانشكده كشاورزي دانشگاه شيراز

خلاصه مقاله:

قابليت استفاده پتاسيم در خاك هاي شاليزار، توسط عصاره گيرهاي شيميايي مختلفي برآورد مي شود . مقادير پتاسيم استخراج شده به خصوصيات خاك و توانايي عصاره گير بستگي دارد 4) و (5
عصاره گيرها معمولا با توجه به نوع تركيبات شيمايي بكار رفته از يك يا چند شكل پتاسيم عصاره گيري مي نمايند . محلول هاي نمكي و اسيدهاي آلي و معدني از مهمترين تركيبات مورد استفاده عصاره گيرها مي باشند . يكي از مناسب ترين عصاره گيرها آمونيوم استات 1 مولار خنثي مي باشد . در اين روش به علت سهولت در اندازه گيري پتاسيم و نيز داشتن همبستگي بالا با پاسخ هاي گياهي، در دامنه وسيعي از خاكها با خصوصيات فيزيكي و شيميايي متفاوت، مي تواند پاسخ گياهان از جمله برنج را به كار برد پتاسيم پيش بيني نمايد ).1) نات و پور كاستا (4) از هشت عصاره گير
درخاك هاي غرقابي هند با واكنش اسيدي و ماده آلي پائين استفاده كردند و ملاحظه نمودند كه توانايي عصاره گيرها در استخراج پتاسيم به ترتيب زير كاهش يافته است .
> آمونيوم استات يك نرمال > سولفوريك اسيد 1/38 نرمال > كلريدريك اسيد 0/5 نرمال > نيتريك اسيد 1 نرمال آب مقطر > كلسيم كلريد 0/01 مولار > مورگان > كلسيم كلريد 0/025 مولار
همبستگي مقادير پتاسيم استخراج شده توسط روشهاي مختلف با خصوصيات خاك نظير ظرفيت تبادل كاتيوني، رس، ماده آلي، سيليت و آهك گزارش شده است . ورما و همكاران (6) در خاكهاي
غرقابي هند نشان دادند كه توانايي عصاره گيرهاي مورد ارزيابي آنان جهت استخراج پتاسيم، به ترتيب زير كاهش يافته است :
> كلريدريك اسيد 0/75 نرمال > سولفوريك اسيد 1/38 نرمال > نيتريك اسيد 1 نرمال > نيتريك اسيد 1/5 نرمال مورگان مورگان > كلريدريك اسيد 1/5 نرمال با عنايت به اهميت اقتصادي برنج و كمبود اطلاعات در اين زمينه، اين مطالعه باهدف مقايسه توانايي عصاره گيرهاي مختلف و ارتباط آنها با يكديگر و تاثير خصوصيات خاك روي مقادير پتاسيم عصاره گيري شده با اين روش ها در خاكهاي شاليزار استان فارس صورت گرفت.