مقايسه سويه هاي مختلف باكتري بردي ريزوبيوم ژاپنيكوم از نظر توان تثبيت بيولوژيك ازت و غده بندي در مراحل ابتدائي رشد گياه سويا به روش ايزوتوپي ازت A-value method) 15)

[ سعداله تيموري ] - عضو گروه استفاده از تكنيكهاي هسته اي در مطالعات خاك، آب و تغذيه گياهي، بخش كشاورزي هسته اي، مركز تحقيقات كشاورزي و پزشكي هسته اي كرج، سازمان انرژي اتمي ايران، دانشكده علوم دانشگاه تهران
[ نجات پيرولي بيرانوند ] - عضو گروه استفاده از تكنيكهاي هسته اي در مطالعات خاك، آب و تغذيه گياهي، بخش كشاورزي هسته اي، مركز تحقيقات كشاورزي و پزشكي هسته اي كرج، سازمان انرژي اتمي ايران، دانشكده علوم دانشگاه تهران
[ مهرداد اسفندياري ] - عضو گروه استفاده از تكنيكهاي هسته اي در مطالعات خاك، آب و تغذيه گياهي، بخش كشاورزي هسته اي، مركز تحقيقات كشاورزي و پزشكي هسته اي كرج، سازمان انرژي اتمي ايران، دانشكده علوم دانشگاه تهران
[ حسين عباسعليان ] - عضو گروه استفاده از تكنيكهاي هسته اي در مطالعات خاك، آب و تغذيه گياهي، بخش كشاورزي هسته اي، مركز تحقيقات كشاورزي و پزشكي هسته اي كرج، سازمان انرژي اتمي ايران، دانشكده علوم دانشگاه تهران

خلاصه مقاله:

با اينكه ازت 78 درصد حجم هوا را تشكيل مي دهد، اما همچنان از محدود كننده ترين فاكتورهاي رشد گياه بوده كه براي رفع كمبود آن معمولاً از كود هاي ازته استفاده مي شود و اين مسئله نيز به نوبه خود باعث افزايش هزينه تو ليد است . تثبيت بيولوژيك ازت ديگر راه تامين ازت مورد نياز گياهان زراعي در كشورهاي پيشرفته و در حال توسعه مي باشد كه از جمله مزيت هاي آن مي توان به كاهش هزينه توليد، كاهش آلودگي آبهاي زيرزميني، افزايش توليد پروتئين گياهي ( آنچنان كه اكثر بقولات نسبت به غلات پروتئن بيشتري دارا مي باشند ) ، افزايش ازت باقي مانده در خاك براي محصولات بعدي و افزايش حاصلخيزي خاك اشاره نمود (5 و6 )گياهان زراعي خانواده لگوم از جمله گياهان مهم و ارزشمند تثبيت كننده ازت مولكولي هوا هستند كه تاكنون كارآئي تثبيت
ازت مولكولي آنها در همزيستي با باكتري ريزوبيوم در منابع علمي نسبتاً زيادي مورد بحث و مطالعه قرار گرفته است (1 ، 2 ، 6 ، 7 و 10 ) در غالب گزارشات موجود از نظر توان تثبيت ازت باقلا، لوپن و دال عدس خيلي بالا ( بيشتر از 70 درصد ازت مورد نياز ) ، سويا، بادام زميني و لوبيا چشم بليلي متوسط % 40-60) ازت مورد نياز ) ، لوبيا سبز و نخود پائين ( حدود % 30 ازت مورد نياز ) نشان داده شده است . مطالعات مزرعه اي تثبيت ازت مراحل مختلف رشد سويا، لوبيا و باقلا بيانگر اين است كه سويا در يك مرحله طولاني در ابتداي فصل رشد مقدار بسيار كمي ازت تثبيت نموده و اين مسئله مي تواند تداعي كننده امكان ( احتمال ) افزايش تثبيت بيولوژيك ازت در اين گياه، بالاخص در ابتداي فصل رشد باشد . اين احتمال ممكن است كه از طريق اصلاح عمليات تلقيح و عوامل موثر در آن و يا اصلاح (breeding ) گياه سويا براي تشكيل غده هاي موثر زودتر از موعد مقرر عملي گردد( 5و11).