مقايسه لاينهاي اميد بخش گندم در شرايط تنش شوري

[ داود افيوني ] - عضو هيئت علمي مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي اصفهان و مؤسسه تحقيقات اصلاح و تهيه نهال و بذر
[ اشكبوس اميني ] - عضو هيئت علمي مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي اصفهان و مؤسسه تحقيقات اصلاح و تهيه نهال و بذر
[ مهرداد محلوجي ] - عضو هيئت علمي مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي اصفهان و مؤسسه تحقيقات اصلاح و تهيه نهال و بذر

خلاصه مقاله:

ازعوامل محدودكننده رشد و توليد محصولات زراعي از جمله گندم دركشور، اراضي وآبهاي لب شور تا شور است . منابع عظيمي از آب - هاي شور و نيمه شور وجود دارد كه گرچه فعلاً استفاده نميشو د، امكان استفاده آنها در آينده وجود دارد . لذا بررسي اثرات تنش شوري بر توليد گياهان زراعي و بررسي خصوصيات مؤثر در مقاومت به شوري جهت اصلاح گياهان براي زمينهاي شور ضرورت دارد (1) با استفاده از منابع ژنتيكي گندم جهت ايجاد ارقام نسبتا متحمل به شوري ميتوان بازده توليد در شرايط تنش شوري را افزايش داد . كوك و وست (1991) ، اثر تنش شوري در مراحل جوانه زني و پنجه زني برگندم را كاهش تعداد سنبله در واحد سطح ميدانند (3) ، درصورتي كه در مرحله پرشدن دانه موجب كاهش وزن دانه ميشود (4) محدوديت رشد برگها در گندم در اثر تنش شوري، موجب كاهش سطح برگ و كاهش رشد ساقه و برگ شده كه درنتيجه فتوسنتز و مواد تثبيت شده نقصان يافته و در نهايت كاهش ماده خشك توليدي و افت عملكرد را بدنبال دارد (6) ارزيابي اثرتنش شوري بر 26 رقم گندم نشان داد كه در اثر شوري صفاتي از جمله مدت زمان كاشت تا ظهور خوشه، كاشت تا رسيدن، ارتفاع بوته، عملكرد بيولوژيكي، عملكرد دانه، وزن هزار دانه و تعداد خوشه در واحد سطح كاهش يافت اما تعداد دانه در سنبلچه كاهش نيافت (2) كاهش پنجه در شرايط تنش شوري و اثر آن بر عملكرد گزارش شده است (5) ماس و همكاران (1996) در
بررسي سهم ساقههاي مختلف در عملكرد گندم تحت تنش شوري دريافتند كه شوري تعداد و باروري پنجه هاي حامل سنبله را در واحد بوته كاهش ميدهد . با افزايش شدت شوري، سهم ساقه اصلي در
عملكرد افزايش، و در عوض سهم پنجه هاي اوليه در عملكرد دانه كاهش يافت . همچنين تنش شوري، تعداد سنبلچه در سنبله را كاهش داد (7).