مقايسه ساختمان و تخلخل برخي از خاك هاي زراعي خوزستان با اراضي بكر به كمك دستگاه Axial X-Ray Tomography

[ سيروس جعفري ] - دانشجوي دكتراي خاكشناسي دانشگاه شيراز
[ ريچارد جي هك ] - استاديار بخش علوم زمين دانشگاه گلف كانادا
[ مجيد باقر نژاد ] - دانشيار بخش خاكشناسي دانشگاه شيراز

خلاصه مقاله:

استفاده از ابزارها و وسايل جديد در مطالعات خاك شناسي روز به روز بيشتر شده و از آن جمله مي توان به استفاده از دستگاهX-Ray Computed Tomographyكه به اختصار CT-Scan
نيز ناميده مي شود، اشاره نمود . در اين روش براي اولين بار مي توان ساختار سه بعدي خاك را مشاهده و مطالعه نمود . اساس كار اين روش براي تمايز ذرات خاك از همديگر و تغييرات جرم مخصوص ظاهري ذرات خاك است . عليرغم اينكه مقطع نازك يك روش شناخته شده در مطالعات ميكرومورفولوژيكي است [ 1] ولي دو بعدي بودن، وقت گير بودن، تخريب نمونه و دسترسي تنها به يك مقطع از خاك در اين روش از معايب آن است . در روش مقطع نازك، تلقيح و حذف آب ممكن است، سبب ايجاد انقباض و ايجاد درز و ترك هايي در خاك به خصوص در نمونه هاي غني از رس و مواد آلي شود [.3] اين مشكلات سبب ايجاد اثرات قابل توجهي بر تفسير داده هاي حاصل از بررسي خاك به روش مقاطع نازك مي شود . براي غلبه بر اين مشكلات، روش جديد استفاده از دستگاه CT-Scan بوده كه مي تواند راه گشا باشد . به كمك اين روش علاوه بر صرفه جويي در وقت و زمان، مي توان به ساختار سه بعدي خاك نيز دست يافت . اصول اين روش به خوبي توسط كاك و اسلني توصيف شده [ 4] اما استفاده از اين روش با دستگاه هاي با قدرت وضوح بيشتر High Resolution CT-Scan به اوايل 1997برمي گردد هدف از [2] انجام اين مطالعه بررسي اثر كشت بر ساختار و خلل و فرج خاك به كمك دستگاه CT-Scan مي باشد .