كاربرد تكنيك هاي فلئورسانس ماوراء بنفش و كاتدولومينسنس در تشخيص كلسيت پدوژنيك

[ فرهاد خرمالي ] - استاديار گروه خاكشناسي دانشگاه علوم كشاورزي و منابع طبيعي گرگان
[ علي ابطحي ] - استاد بخش خاكشناسي دانشگاه شيراز

خلاصه مقاله:

تشخيص كلسيت پ دوژنيك يا خاكساز از انواع بـا منشـأ مـواد مـادري يـا ژئوژنيك از اهميت زيادي برخوردار است . با مطالعه كلسيت پدوژنيك مي توان اطلاعات با ارزشي درباره شـرائط محيطـي تشـكيل آن و همچنـين اقليم منطقه بدست آورد . همراه با اطلاعات كاني شناسي، از آن مي توان براي تفكيك فرايندها ي خاكساز حال و گذشته اسـتفاده نمـود و بـه ايـن سبب در مطالعات خاك هاي قديمي داراي كاربردهاي فراواني است (1). نور آبي و ماوراء بنفش فلئورسانس (incident UV fluorescence) و كاتدولومينسنس (cathodoluminescence) روش هاي مفيدي در مطالعات كربنات ها بوده و در زمين شناسي از جايگاه ويژه اي برخوردار مي باشند (2) ماهيت ايجاد خاصيت فلئورسانس و نور كاتدولومينسنس در مواد مختلف از جمله كربنات ها به دليل حضور بعضي از عناصر مثل+Mn 2 و يا شكل هايي از مواد آلي است كه به صورت ناخالصي در كربنات ها ممكن است وجود داشته باشند (3) تاكنون در ميكرومورفولوژي خاك از كاتدولومينسنس براي تشخيص فابريك كلسيت پدوژنيك، مانند وجود رگه هايي كه با ساير تكنيك ها قابل مشاهده نمي باشند استفاده مي شود (4) ايـن تحقيــق بــا هــدف بررســي قابليــت روش هــاي نــور مــاوراء بــنفش
فلئورسانس و كاتدولومينسنس در تفكيك كلسيت پدو ژنيك از ژئوژنيـك در نواحي خشك و نيمه خشك جنوب ايران انجام گرديد .