كاني شناسي خاكهاي دشت اسد آباد همدان

[ محمدصادق اسديان ] - عضو هيات علمي مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي استان همدان

خلاصه مقاله:

خاك پيچيده ترين تركيب بيو شيميايي موجود در طبيعت است . خـاك مجموعهاي از مواد ريز و درشت با تركيب شـيميايي مختلـف و شـبكه ساختماني پيچيده است كه داراي حالات متفاوتي در شـرايط حـرارت، رطوبت و تغيير تركيب و غلظت فاز جامـد، مـايع و گـاز بـوده و تحـت تأثير و ارتباط تنگاتنگ با موجودات زنده ميكروسكپي از قبيل قارچ ها، باكتري ها، ويروس ها و جانوران پرسلولي مي باشد . لذا نمي تـوان بـا اصول ساده شيميايي و ف يزيكي فرآيندها، تأثيرات و واكنش خاك را در مقابل افزودن مواد شيميايي و تغيير و تحولات مكـانيكي و فيزيكـي و اثرات آنها را در رشد گياهان تعبير و تفسير نمود . شناسايي اجزاء تشـكيل دهنـده خـاك مهـم تـرين راه گشـاي تعيـين نيازهاي فيزيكي شيميايي و مديريت خاك مـي باشـد كـه توسـ ط آن تفسير فرآيندهاي فيزيكي و شيميايي و تعيـين فرمـول هـاي كـودي و روشهاي بهبود حاصلخيزي و پايدار نگاه داشتن پتانسيل توليد خـاك و اراضي ممكن مي گردد . تثبيت پتاسـيم و فسـفر و خصوصـياتي نظيـر pH و ميزان انقباض و انبساط خاك و ميزان عناصر كم مصرف رابطه مستقيمي با ميزان و نوع كاني هـاي خـاك دارد و در صـورت نيـاز بـه اصلاح اراضي دانش و آگـاهي در مـورد كـاني هـاي موجـود در خـاك
ضروري است . در مبحث پيدايش و رده بندي خاك ها و تعيين فـاميلي خاك تشخيص كاني هاي غالب خاك لازم و مهم است . بكت (1998) وجود پالي گورسگايت را در خـاك هـاي دشـت كرمـان
تاييد نموده است و تشكيل مونت موريلونيت، ايليت وكلريـت در ايـران توسط برنلت (1971) گزارش شده است . محجوري (1974) نشان داده است كه در مورد خصوصيات فيزيكي شيميايي خاكهاي نواحي خشك و نيمه خشك ايران رسهاي و رميكوليت و ميكا سهم بيشتري داشته است . ابطحي (1980) در مطالعاتي كه در روي تأثير توپـوگرافي و زمـان در مواد مادري آهكي تحت شرايط نيمه خشك ايران به عمل آورد نشـان داده اســت كــه تغييــر و تحــول تــدريجي در ميــزان نســبي رس Smectite و Palygorskite در طول زمان به وجود آمـده در عـين حــال رس Palygorskite افــزايش يافتــه رس Smectite كــاهش نشان داده است . در اين تحقيـق كـاني هـاي تشـكيل دهنـده خـاك و تشكيلات زمين شناسي دشت اسدآباد همدان بررسي گرديده است .