مقايسه قابليت داده هاي سنجنده هاي MSS و LISS_III در شناسايي خاكهاي مناطق خشك ( مطالعه موردي منطقه آران )

[ حميدرضا متين فر ] - استادياردانشكده كشاورزي، دانشگاه لرستان - خرم آباد، دانشگاه لرستان، دانشكده كشاورزي
[ فريدون سرمديان ] - استاديار دانشكده منهدسي آب وخاك، دانشگاه تهران - كرج، پرديس كشاورزي ومنبع طبيعي دانشگاه تهران .
[ سيدكاظم علوي پناه ] - دانشيار گروه كارتوگرافي دانشگاه تهران - دانشگاه تهران، دانشكده جغرافيا

خلاصه مقاله:

با توجه به محدوديت منابع طبيعي تجديدشونده، افزايش اطلاعات از منابع زميني وآشنايي با روشها وابزارهاي كسب اطلاعات به شيوه مدرن براي نيل به توسعه پايدار ضروري است . يكي از با ارزش ترين منابع طبيعي تجديد شونده خاك است كه ازمهمترين منابع زميني و زيربناي تمدن بشري محسوب مي شود و بعنوان بسترحيات از اهميت ويژهاي برخوردار است . خصوصيات فيزيكي و شيميايي خاك معرف توان توليد اراضي مي باشد . بنا بر اين مطالعه اين خصوصيات از ديرباز مورد توجه برنامه ريزان محيطي و مديران منابع اراضي و طبيعي بوده است . براي تأمين غذا، پوشاك و مسكن بشر نيازمند اعمال مديريت مفيد براين منبع محدود مي باشد . يكي از ابزارهاي ضروري براي مديريت منابع طبيعي نقشه خاك مي باشد كه اطلاعاتي از وسعت، توزيع جغرافيايي، محدوديتها و قابليتهاي خاكها را ارائه مي نمايد . نقشه خاكي كه به روش معمول و براساس دانش شخصي و تجزيه و تحليل عكس هاي هوايي تهيه شده باشد عاري ازخطا نيست، از طرف ديگر روشهاي معمول شناسايي خاك نيازمند نمونه برداري هاي متراكم و تجزيه هاي آزمايشگاهي است كه اين گونه عمليات نيازمند صرف وقت وهزينه هاي فراوان مي باشد . در حالي كه تصاوير ماهواره اي با قدرت تفكيك طيفي، راديو متري و زماني بالاتر نسبت به عكسهاي هوائي، وسعت ديد و قابليت پردازش رقومي به نظر مي رسد روشي ارزانتر وسريعتر براي دستيابي به اطلاعات اراضي و خاكها باشد . [2] سريواستاوا و ساكسنا [4] داده هاي سنجنده LISS_III و باند پانكروماتيك با قدرت تفكيك طيفي 5/8 متر ماهواره IRS را به منظور توليد نقشه بزرگ مقياس خاكهاي منطقه ماهراشتراي هندوستان بكار بردند . به كمك نقشه توپوگرافي و مشاهدات زميني تصوير رنگي تفسير چشمي شد و از آن نقشه هاي شيب، كاربري / پوشش اراضي و شكل اراضي تهيه گرديد . نتايج اين تحقيق نشان داد كه با تلفيق تصاوير و كمك گرفتن از نقشه توپوگرافي و داده هاي زميني نقشه بزرگ مقياس خاك (1:12500) را با صرف وقت و هزينه كمتري مي توان توليد نمود .
ديويدي و سرينيواس [3] داده هاي ماهواره IRS-IC را جهت شناسايي خاكهاي تحت تاثير شوري در جلگه هاي آبرفتي گنگ هندوستان استفاده نمودند . آنها موفق شدند سطوح مختلف شوري را با پردازش رقومي تصاوير وبكار گيري داده هاي ميداني تفكيك نمايند . طاهرزاده [1] با استفاده از داده هاي TM و MSS منطقه جنوب و جنوب غربي اهواز را با تفسير بصري، جهت شناسايي و تفكيك زمين هاي شور مورد بررسي قرار داد . نتايج حاصل بيانگر توانايي اين داده ها جهت تفكيك كاربري هاي زراعي و غير زراعي از زمين هاي شور بوده است . هدف از اين تحقيق ارزيابي قابليت تصاوير ماهواره اي براي شناسايي خاكهاي منطقه خشك آران و بيدگل و مقايسه قابليت سنجنده هاي MSS و LISS_III در تفكيك خاكها مي باشد