منشأ و پراكنش كاني هاي رسي در خاك هاي مناطق مختلف اقليمي استان كهگيلويه و بويراحمد

[ حميدرضا اوليائي ] - استاديار دانشكده كشاورزي دانشگاه ياسوج
[ علي ابطحي ] - استاد بخش علوم خاك دانشكده كشاورزي دانشگاه شيراز
[ ابراهيم ادهمي ] - استاديار دانشكده كشاورزي دانشگاه ياسوج

خلاصه مقاله:

كاني هاي رسي، به عنوان يكي از مهمترين بخشهاي فاز جامد خاك مطرح مي باشند . تأثير كاني هاي رسي در خصوصيات فيزيكوشيميايي خاك مانند ظرفيت تبادل كاتيوني، ظرفيت نگهداري آب، حاصلخيزي خاك، تهويه و غيره بسيار چشمگير است . اين تأثير به نوع و ميزان كاني ها بستگي دارد . در نتيجه شناسايي نوع كاني هاي رسي خاك اهميت ويژه اي دارد . درك بهتري از جزئيات خصوصيات كاني هاي رسي در خاك و ارتباط اين جزء خاك با خصوصيات فيزيكو شيميايي به محققان كمك مي نمايد تا در پيشگويي رفتار خاك در زمينه هاي كشاورزي و محيط زيست موفق تر باشند ( ويلسون، ).1999 مطالعات انجام شده بر روي خاك هاي مناطق خشك و نيمه خشك نشان مي دهد كه بر خلاف رطوبت اندك و هواديدگي ناچيز در خاك هاي اين مناطق، كانيهاي رسي متنوعي از نظر كمي و كيفي وجود دارد . مهجوري (1975) با بررسي خاك هاي خشك و نيمه خشك ايران، وجود كاني هاي كلريت، ايليت، اسمكتيت، ورميكوليت، كائولينيت و رسهاي مخلوط ميكا - ورميكوليت و ميكا - كلريت را گزارش نموده است . ميلوت (1970) سه مكانيسم مختلف را براي تشكيل كاني ها در خاك عنوان مي نمايد كه شامل هوا ديدگي مواد مادري بدون تغييرات ساختماني و شيميايي ( كاني هاي توارثي ) 1 ، تغيير شكل كاني هايي كه در شرايط محيطي خود پايدار نيستند و تغيير حالت ساختماني و شيميايي مي دهند ( كاني هاي تغيير شكل يافته ) 2 و تشكيل مجدد كاني از مواد حاصل از تجزيه و تخريب ساير كاني ها ( كاني هاي نو ساخته ) .