تعيين خطاي برآورد عامل فرسايش پذيري USLE در خاكهاي نواحي نيمه خشك ايران

[ عليرضا واعظي ] - عضو هيأت علمي گروه خاكشناسي، دانشكده كشاورزي دانشگاه زنجان
[ حسينعلي بهرامي ] - استاديار گروه خاشناسي، دانشكده كشاورزي دانشگاه تربيت مدرس تهران
[ سيدحميدرضا صادقي ] - استاديار گروه آبخيزداري، دانشكده منابع طبيعي دانشگاه تربيت مدرس نور
[ محمدحسين مهديان ] - استاديار پژوهش، مركز حفاظت خاك و آبخيزداري تهران

خلاصه مقاله:

خاك به عنوان مهمترين منبع توليد مواد غذايي در جهان است به طوري كه امروزه بيش از 97 درصد مواد غذايي جهان از خاك به دست ميآيد [5] يكي از مهمترين مشكلات كشاورزي در جهان، پديده فرسايش آبي است [6] يكي از روشهاي رايج برآورد فرسايش آبي، رابطه جهاني فرسايش خاك ) ) USLE است . فرسايشپذيري خاك از عوامل ( R ( موثر در فرسايش آبي است كه از مقدار خاك فرسايش يافته از كرت استاندارد در واحد شاخص فرسايندگي باران به دست ميآيد [7] مقدار اين عامل از نموگرافي بر اساس شن، سيلت و شنخيليريز، ماده آلي، ساختمان و نفوذپذيري برآورد ميشود [8] گزارشها نشان ميدهد كه حساسيت خاك به فرسايش به ويژگيهاي متعدد خاك از جمله پايداري خاكدانه [3] و نفوذپذيري [4] بستگي دارد . بنابراين مفهوم فرسايشپذيري و ارزيابي آن پيچيده است [9] پژوهشها در مورد تعيين خطاي برآورد فرسايشپذيري خاك در خاكهاي نواحي نيمه خشك ايران بسيار كم است . گزارشها نشان ميدهد كه نموگراف USLE در خاكهاي تقريبا غيرآهكي ارائه گرديده است در حالي كه در خاكهاي مناطق خشك و نيمهخشك، كه آهك نقشي اساسي در پايداري خاكدانهها دارد، بكارگيري آن عامل فرسايشپذيري ) ) K را بيشتر از مقدارواقعي نشانخواهد داد [2] از اينرو استفاده از نموگراف USLE در ايران با ويژگيهاي اقليمي و هيدرولوژيكي متفاوت، بدون واسنجي قابل اعتماد نخواهد بود [1] بنابراين بررسي خطاي نموگراف در
برآورد فرسايشپذيري خاكهاي نواحي نيمهخشك ايران به منظور اطمينان از بكارگيري آن حائز اهميت است .