كاربرد ايزوتوپ سنگين نيتروژن در بررسي و مقايسة راندمان مصرف كود اوره در اندام هوايي چغندر قند تحت مديريتهاي مختلف آبياري

[ رايحه ميرخاني ] - عضو پژوهشكده تحقيقات كشاورزي، پزشكي و صنعتي ( سازمان انرژي اتمي ايران ).
[ ميراحمد موسوي شلماني ] - عضو پژوهشكده تحقيقات كشاورزي، پزشكي و صنعتي ( سازمان انرژي اتمي ايران ).
[ علي خراساني ] - عضو پژوهشكده تحقيقات كشاورزي، پزشكي و صنعتي ( سازمان انرژي اتمي ايران ).
[ سهيلا حاتمي ] - دانشجوي كارشناسي ارشد پرديس كشاورزي و منابع طبيعي دانشگاه تهران

خلاصه مقاله:

مقدار كودي كه قبلاٌ به چغندر قند داده شده تاثير زيادي بر روي مقدار نيتروژن موجود در گياه در زمان برداشت دارد . در زمان برداشت و در يك زراعت با حداكثر محصول شكر مقدار نيتروژن در ماده خشك برگ % 3 و در ماده خشك ريشه %0/8 است . برگ چغندر قند محتوي 1/3-2 در صد پروتئين است . نيتروژن علاوه بر بهبود رنگ برگها، باعث افزايش اندازه و تعداد برگها مي گردد . در اوائل فصل، نيتروژن باعث افزايش ماده خشك در واحد سطح مي شود كه اين عمل بيشتر در برگ و دمبرگ ها مي باشد . در اواخر فصل نيتروژن علاوه بر بالا نگه داشتن مقدار ماده خشك برگ و دمبرگ سبب افزايش توليد ماده خشك در ريشه شده و توليد بيشتر شكر را در واحد سطح به همراه خواهد داشت . آرمسترانگ و همكاران در سال 1983 نشان دادند كه اثر كود نيتروژنه تنها تبديل اشعه دريافت شده به ماده خشك نيست بلكه به مقدار زياد باعث افزايش مقدار اشعه جذب شده مي گردد . مصرف كود نيتروژن بيشتر از حد مورد نياز، باعث كاهش در صد قند، افزايش هزينه توليد، هدر رفت كود ازته از طريق آبشوئي و نهايتاٌ آلودگي آبهاي زير زميني مي گردد . سيستمهاي مختلف آبياري ( نظير باراني، قطره اي و فارو ) و تلفيق توام فرايند كود رساني از طريق اختلاط كود با آب آبياري ) ) Fertigation فرايندي است كه در دهه گذشته توجه ويژه به آن شده است . در اين بررسي با توجه به كارائي مصرف تئوريك نيتروژن در سيستم هاي مختلف، مناسب ترين پلان كودي جهت زراعت چغندر قند در نظر گرفته شده است . در اين راستا سعي بر اين است كه ميزان نيتروژن انتقال يافته از كود نشاندار اتم در صد اضافه 15 N به اندام هوائي چغندر قند از منبع كود اوره تعيين گردد . بدين ترتيب با مقايسه پارامتر فوق مي توان سودمندي سيستم هاي مختلف را جهت تامين عنصر نيتروژن مورد مقايسه قرار داد .