[ گزارش اشكال در مقاله | بازگشت | جستجو | ليست كنفرانس‌ها ]

آزمونهاي بيوشيميائي خون : مروري براثرمواد ضد انعقاد مختلف و مقايسه پلاسما با سرم خون در حيوانات

[ مهرداد مهري ] - گروه علوم درمانگاهي، دانشكده دامپزشكي، دانشگاه فردوسي مشهد، مشهد، ايران

خلاصه مقاله:

مواد ضد انعقاد افزودنيهائي مي باشند كه از انعقاد خون و يا پلاسما جلوگيري نموده و باعث مي شوند تا غلظت يا ميزان موادي كه اندازه گيري آنها در خون مورد در خواست است قبل از مرحله اندازه گيري دستخوش كمترين تغييرات ممكن گردد . جلوگيري از انعقاد خون با مكانيسمهاي متفاوتي صورت مي گيرد : خارج كردن يون كلسيم ( از اجزاء مهم انعقاد ) از محيط كه در اين رابطه EDTA ، سيترات سديم و فلورايد را مي توان نام برد و يا جلو گيري از ايجاد و يا عمل ترومبين كه هپارين مهمترين ماده ضد انعقاد اين گروه است .
سرم خون كه به دنبال لخته شدن خون و بعد از سانتريفيوژ آن بدست مي آيد نمونه ارجح جهت آزمايشات شيمي باليني است . اما پلاسمائي كه همراه با ماده ضد انعقاد مناسب تهيه شده است ممكن است در مواردي از ارزش برابر با سرم خون و يا حتي برتر از آن برخوردار باشد . بايد در نظر داشت كه براي اندازه گيري برخي از عناصر كمياب ، آمونياك ، گازهاي خون و نيز Ph خون خون كاملي كه بر روي ماده ضد انعقاد مناسب گرفته شده باشد نمونه مناسب مي باشد .
هپارين بيشترين مورد استفاده را در آزمونهاي شيمي باليني خون دارد در مقابل EDTA به خصوص جهت آزمونهاي خون شناسي استفاده مي گردد و اكثر نمونه هاي ارسالي به آزمايشگاه جهت آزمونهاي خون شناسي بر روي آن گرفته مي شوند . سيترات سديم عمدتا جهت انجام آزمونهاي انعقادي مورد استفاده است و علت اينكه اثرات ضد انعقادي آنرا به سادگي مي توان با اضافه كردن كلسيم به نمونه بر طرف نمود . لازم به ذكر است كه سيترات سديم و مشتقات آن بع عنوان ماده ضد انعقاد ارجح براي انتقال خون به كار مي رود زيرا سيترات به سرعت در كبد متابوليزه شده و از جريان خون پاك مي شود . استفاده از فلورايد محدود بوده و عمدتا برا اندازه گيري گلوكز خون به كار مي رود . جهت جلوگيري از انعقاد خون 0/1 ميلي ليتر از محلول 10 درصد EDTA از منعقد شدن 5 ميلي ليتر خون كفايت مي كند . لازم به ذكر است كه نمك پتاسيم EDTAاز ساير انواع آن به دليل حلاليت بيشتر بهتر است . از سيترات سديم به صورت محلول با غلظت 3/2 تا 3/8 درصد استفاده مي شود . يك قسمت از اين محلول براي ممانعت از انعقاد نه قسمت خون كافي است . رقيق شدن خون به دنبال استفاده از سيترات سديم باعث ايجاد خطا در اندازه گيريها مي گردد . از هپارين بيشتر به صورت مايع استفاده مي شود . 10 تا 20 واحد از آن از منعقد شدن 1 ميلي ليتر خون جلوگيري مي در حالات اورژانس استفاده از پلاسما مي تواند باعث تسريع در روند انجام آزمايشها و تشخيص گردد چرا كه جدا كردن سرم به طور ميانگين به زماني حدود 15 تا 30 دقيقه جهت انعقاد كامل خون نياز دارد