مقايسه روش شبيه سازي مونت كارلو و روش LHS در آناليزعدم قطعيت برآورد حجم رسوب مخازن: مطالعه موردي سدنازلو  Fulltext 

[ ﺎﺴﻬﻣ واعظ تهراني ] - كارشناس ارشد سازه هاي آبي
[ جمال محمدولي ساماني ] - دانشيار گروه سازه هاي آبي، دانشگاه تربيت مدرس
[ مجيد منتصري ] - استاديار گروه سازه هاي آبي، دانشگاه اروميه

خلاصه مقاله:

برآورد حجم رسوب ورودي به مخازن سدها از ضرورت هاي طراحي و مديريت تاسيسات آبي مي باشد. روش هاي تجربي و رياضي مختلفي جهت برآورد حجم رسوب موجود است اما همواره اين روش ها به دليل عوامل مختلف موثر درپديده رسوبگذاري و وجود فرآيند تصادفي در آنها داراي قطعيت نبوده و موجبات شكست پروژه يا استفاده از ضرايب اطمينان بالا را فراهم مي كند. دراين راستا تحليل عدم قطعيت مي تواند درك درستي از نقش عوامل تاثيرگذار بر پديده ايجاد كرده و شناختي راجع به سهم هر كدام از پارامترهاي ورودي بر خطاي ظاهر شده درمدل حروجي ارايه دهد. در اين تحقيق، جهت برآورد دبي رسوب ورودي به سد، روش USBR (1987) باتعديل ضريب (1981) FAO با استفاده از آمار ايستگاه تپيك در رودخانه نازلو مورد استفاده قرار گرفته است همچنين براي محاسبه راندمان تله اندازي از روش برون (1953) و وزن مخصوص ذرات از روش ميلر (1953) استفاده شده است. در بحث عدم قطعيت، دو روش شبيه سازي مونت كارلو (MCS) و LHS جهت تعيين ميزان عدم قطعيت رسوبات متراكم شده مخزن در طول زمان (15، 30 و 45 سال بعد از بهره برداري) در كل دوره آماري و دوره آماري خشك و تر مورد بررسي قرار گرفت. بدين طريق كه به دليل حجم بالاي محاسبات برنامه كامپيوتري توسط نگارنده به زبان FORTRANنوشته شده، براي بررسي سهم هر پارامتر در عدم قطعيت كلي حجم رسوب و محاسبه عدم قطعيت كلي مورد استفاده قرار گرفته است. به علاوه آناليز حساسيت براي تعيين اهميت فاكتورهاي مختلف عدم قطعيت رسوبات مخزن و عدم قطعيت رسوبات تراكمي مخزن و تاثير هر فاكتور عدم قطعيت به طور جداگانه و در مجموع روي رسوبات تجمعي مخزن در دو دوره آماري ذكر شده به دست آمده است. نتايج نشان مي دهد دبي ساليانه جريان وبار رسوب از مهمترين فاكتورهاي تعيين كننده عدم قطعيت حجم رسوبات سالانه مخزن مي باشند. در مورد مخزن رودخانه نازلو با روش LHS عدم قطعيت كلي 41/5% در كل دوره آماري و 41/7% در دوره آماري خشك و تر مي باشد؛ كه اين اعداد در روش مونت كارلو به ترتيب 32/1% و 33/8% براي حجم رسوبات متراكم شده مخزن مي باشد.

حجم رسوب ، FAO , USBR ، عدم قطعيت ، روش مونت كارلو (MCS) ، روش LHS