مديريت تامين و تقاضاي آب در دشت سيستان  Fulltext 

[ رمضان طهماسبي ] - عضو هيئت علمي دانشگاه علمي و كاربردي و رئيس هيئت مديره و مدير عامل شركت سهامي آب منطقه اي سيستانوبلوچستان
[ حسين علي واعظي پور ] - كارشناس آبياري و زهكشي شركت سهامي آب منطقه اي سيستان وبلوچستان

خلاصه مقاله:

دشت سيستان واقع در شمال استان سيستان وبلوچستان با مساحتي بالغ بر 350 هزار هكتار ، دشت سيلابي رودخانه هيرمند و يكي از حاصلخيز ترين دشت هاي استان مي باشد . رودخانه هيرمند در طي سي سال گذشته آورد هاي قابل توجهي داشته است بطوريكه در پنج سال 60 تا 1365 بيش از 24 ميليارد، از سال 66 تا 1370 بيش از 12 ميليارد و از سال 71 تا 1375 بيش از 6 ميليارد مترمكعب آب آورد اين رودخانه به دشت سيستان بوده است . در حال حاضر بيش از 50 هزار هكتار از اراضي زراعي مذكور كه به كشت غلات اختصاص دارد با آبياري كامل و ناقص به زير كشت مي رود . در سالهاي گذشته حدود 20 هزار هكتار از اين اراضي داراي شبكه آبياري و زهكشي شده اند و حدود 5 هزار هكتار ديگر نيز در دست اجرا مي باشد و بقيه اراضي در دست طراحي و بازنگري مي باشد . با توجه به روند افزايش سهم آب شرب زابل، 6 شهر جديد منطقه سيستان، بيش از 920 روستاي اين شهرها، شهرستان زهك و تامين آب حدود 26 ميليون مترمكعب آب شرب شهرستان زاهدان ايجاب مي كند كه در تخصيص آب ورودي هيرمند و ذخيره شدهو با توجه به حجم 620 ميليون مترمكعبي مخازن چاه نيمه ها براي شرب وكشاورزي توجه و تجديد نظرجدي صورت پذيرد . در اين مقاله در نظر است با معرفي الگوي مصرف و توسعه كشت ضرورت رويكرد اصلاح انتقال آب ، افزايش راندمان انتقال، اصلاح روش هاي آبياري و معرفي الگوي كشت گلخانه اي كه با هر واحد آب مصرفي مي توان توليد بيش از 50 برابر در مقايسه با روش هاي سنتي آبياري محصولات خاص را تحقق بخشيد . بديهي است با توجه به شرايط منطقه در صورت عدم توقف روشهاي سنتي آبياري كشاورزي آبي تا سقف 50 هزار هكتار ممكن است تامين آب شرب شهرها و روستاهاي منطقه با چالش جدي مواجه گردد .

دشت سيستان ، آب كشاورزي ، رودخانه هيرمند