كاربرد شاخص كارايي مصرف آب و تابع عملكرد در تعيين الگوي كشت با هدف افزايش كارايي مصرف آب  Fulltext 

[ حسين دهقاني سانيج ] - استاديار پژوهش، مؤسسه تحقيقات فني و مهندسي كشاورزي كرج
[ محمد مهدي نخجواني مقدم ] - مربي پژوهشي، مؤسسه تحقيقات فني و مهندسي كشاورزي كرج

خلاصه مقاله:

محدوديت منابع آبي، رشد سريع جمعيت و نياز به توليد مواد غذايي بيشتر سبب شده است كه بخش كشاورزي نسبت به ساير بخشهاي مصرف كننده آب تقاضاي بيشتري را براي مصرف آب داشته باشد . از طرفي كشور و بخصوص حتي در شرايط حاضر با كمبود آب روبرو مي باشد . بنابراين مهمترين چالش بخش كشاورزي در شرايط كنوني توليد بيشتر غذا از آب كمتر است . در اين زمينه يكي از مهمترين راهكارها، افزايش كارايي مصرف آب ) ) WP در بخش كشاورزي است . بررسي كارايي مصرف آب گندم و ذرت در طي 5 سال نشان داد، دامنه تغييرات WP گياه گندم در ايران نسبت به دامنه گزارش شده توسط فائو بالاتر بود . همچنين دامنه تغييرات WP گياه ذرت در شمال غربي ايران نسبت به دامنه گزارش شده توسط فائو بالاتر بود، در عوض اين دامنه در منطقه جنوب غربي ايران دامنه پايين تري را نشان داد . دامنه تغييرات WP براي گندم بين 0/5 تا 1/8 كيلوگرم بر مترمكعب و براي ذرت بين 0/3 تا 2/3 كيلوگرم بر متر مكعب بود . دامنه وسيع كارايي مصرف آب، فقدان برنامه ريزي و مديريت براي افزايش توليدات كشاورزي را نشان ميدهد . تغييرات كارايي مصرف آب WPرا مي توان به نوع اقليم، تقويم گياهي و مديريت آبياري نسبت داد . حداكثر WP گندم در منطقه مشهد و در شرايط كاربرد كمآبياري در طول فصل رشد گياه بود در حاليكه حداكثر WP ذرت در منطقه كرج و در شرايط آبياري كامل گياه حاصل شد . نتايج بررسيها نشان داد كه اولويت كاشت گندم بايستي در مناطقي از ايران باشد كه با مصرف آب به ميزان 300 ميليمتر، كارايي آب محصول گندم در حدود 1/5 كيلوگرم بر متر مكعب حاصل شود و كاشت گياه ذرت نيز در مناطقي از ايران قابل توصيه است كه با مصرف آب به ميزان 600 ميليمتر به كارايي آب محصول ذرت در حدود 1/3 كيلوگرم بر متر مكعب حاصل شود .

كارايي مصرف آب، ذرت، گندم و ايران