تخمين ميزان دبي عبوري در سرريز هاي جانبي يكي از مسائل مهم و پيچيده علوم آب مي باشد . جهت آبگيري از هركانال اصلي در پروژه هاي آبياري ، زهكشي ، پخش سيلاب و… احتياج به تأسيساتي مي باشد كه متداول ترين آنها سرريزهاي جانبي مي باشد . اين تأسيسات در كنار يك كانال اصلي نصب مي گردند و هر گاه كه سطح آب در كانال اصلي از رقوم تاج سرريز جانبي بيشتر شد جريان از روي سر ريز بر قرار مي شود . با توجه به توزيع عادلانه آب در اراضي زير پوشش سدها وتحويل حجمي آب كه در بسياري از دشتهاي كشور به اجراء در خواهد آمد و توزيع آب درآنها كه ع مومًا توسط رريزهاي جانبي صورت مي گيرد لزوم تحقيق جامع در موردسرريزجانبي ضروري به نظر مي رسد . محققين متعددي در اين زمينه مطالعه نمودند ولي هيچكدام اثرشيب جانبي ديواره كانال اصلي را به همراه ارتفاع سرريز جانبي از كف كانال اصلي را برروي ضريب دبي سرريزجانبي درنظرنگرفته اند. با توجه به اينكه مقطع كانال در كانال هاي آبياري عمومًا ذوزنقه اي شكل مي باشد و تا كنون اكثر تحقيقات بر روي سرريزهاي جانبي در كانال هاي مستطيلي شكل صورت گرفته لذا در اين تحقيقات از كانال ذوزنقه اي استفاده گرديده است و مدلي رياضي جهت تعيين ضريب تخليه سرريز جانبي در كانال ذوزنقه اي ارائه گرديده و از طريق ساخت مدل فيزيكي نسبتًا طولاني جهت بررسي ميزان دبي عبوري و ارزيابي مدل استفاده گرديده است . در اين تحقيق نتايج حاصل از مدل رياضي ارائه شده با داده هاي آزمايشگاهي همبستگي خوبي نشان داده است.

كلمات كليدي:

هيدروليك سرريزهاي جانبي، شيب جانبي، مدل رياضي