نخستين همايش آبخيزداري و مديريت استحصال آب در حوضه هاي آبخيز (1380)

 

استفاده از الگوي توزيع شدت بارش در پيش بيني سيلاب و رسوب

نويسنده‌گان:
سيف الله امين - پروفسور بخش آبياري، دانشكده كشاورزي، دانشگاه شيراز
رحيم استخري - دانشجوي دكتري بخش آبياري، دانشكده كشاورزي، دانشگاه شيراز
سيدحميد احمدي - دانشجوي كارشناسي ارشد بخش آبياري، دانشكده كشاورزي، دانشگاه شيراز

خلاصه مقاله:

انسان براي ادامه حيات خود، به مواد غذايي كه با بهره برداري از منابع آب و خاك ميسر مي شود نياز دارد. ليكن پديده اي كه وجود اين منابع را به خطر مي اندازد، فرسايش خاك است. اگر هر سال به طور متوسط بين 0/02 تا 0/8 ميليمتر خاك در سطح جهاني توليد شود، با روند فرسايش موجود سالانه معادل 3 تا 10 برابر خاك توليد شده دنيا از دست مي رود. فرسايش خاك باعث تحميل هزينه هاي زيادي بر دولت ها و كشاورزان مي شود، زيرا با از دست رفتن ذرات كلوئيديخاك همراه فرسايش لايه سطحي خاك، مواد غذايي گياهي از دسترس گياه خارج مي گردد و در نتيجه از حاصلخيزي خاك كاسته مي شود. با انباشته شدن رسوبات ناشي از فرسايش در پشت سدها و درياچه ها، نخست ظرفيت آنها به شدت كاهش يافته و دوم باعث تنزل كيفيت آب منابع سطحي وز ير زميني مي گردد. به دليل هزينه زياد و عمليات وقت گير نمونه برداري هاي صحرايي برآورد ميزان رواناب و فرسايش با استفاده از مدل هاي رياضي ميسر شده است. مدل ANSWERS مدلي مناسب در پيش بيني سيلاب و رسوب و برنامه ريزي براي استفاده در اراضي كشاورزي و منبع طبيعي مي باشد. يكي از داده هاي ورودي مدل، شدت بارندگي در بازه هاي زماني كوتاه مي باشد. اما در بسياري از حوضه ها، امار مربوط به شدت بارنگي در دسترس نمي باشد و فقط مقدار و زمان بارندگي موجود است. در اين موارد با استفاده از منحني هاي الگوي توزيع شدت بارندگي كه محورهاي آن، درصد زمان تجمعي رگبار و درصد تجمعي مقدار رگبار مي باشند، مي توان توزيع شدت باران را در بازه زماني كوتاه تعيين كرد. در اين تحقيق با استفاده از منحني هاي موجود براي بارندگي هاي استان فارس مقدار كل بارش، به شدت بارش در بازه هايزماني كوتاهتر تقسيم بندي شده و مدل با شدت هاي ساختگي اجرا گرديد. مقايسه بين مقادير رواناب حاصل از اجراي مدل با شدت هاي اندازه گيري شده واقعي و شدت ساخته شده از روي منحني هاي توزيع شده بارندگي را نشان داد. در حوضه هاي كه فقط زمان و مقدار بارش در دسترس است، مي توان با اطمينان قابل قبول از منحني هاي فوق الگوي توزيع شدت بارش را در بازه هاي زماني كوتاهتر استخراج گردد. نتايج بدست آمده از مدل، همبستگي خوبي بين مقادير رواناب اندازه گيري شدهبا مقادير رواناب حاصل از اجراي مدل با شدت هاي بارش واقعي و ساختگي در سطح اطمينان 95% را نشان مي دهد.

 

كلمات كليدي:

رواناب ، شدت بارندگي ، زمان بارندگي، توزيع شدت بارش


دریافت اصل مقاله: http://www.civilica.com/Paper-ABKHIZ01-ABKHIZ01_002.html