|
تعيين الگوي زماني بارش در حوزه آبخيز جازموريان
نويسندهگان:
محسن بني اسدي - عضو هيات علمي مركز تحقيقات منابع طبيعي نورا طغرلي - عضو هيات علمي مركز تحقيقات منابع طبيعي
خلاصه مقاله:
برآورد سيلاب طراحي يكي از گام هاي اصلي در طراحي و اندازه يابي انواع سازه ها و تاسيسات هيدروليكي است كه به روشهاي مختلفي انجام ميگيرد. در مواردي كه ظرفيت ذخيره سيستم قابل توجه يا دوره برگشت سيلاب طراحي طولاني باشد مثلا در طراحي سرريز سدهاي مخزني استفاده از مدلهاي رياضي براي تبديل باران طراحي به سيلاب طراحي يك گزينه معمول و رايج است.
باران طراحي منتخب كه مولد سيلاب طراحي خواهد بود بايد حائز ويژگيهايي باشد و يكي از ويژگيها، نحوه توزيع مقدار باران در طول مدت بارندگي است كه آن را اصطلاحا توزيع زماني يا الگوي زماني باران طراحي مي نامند (در اين تحقيق سعي شده تا با استفاده از داده هاي باران نگار 3 ايستگاه باران سنجي ثبات وزارت نيرو در حوزه آبخيز جازموريان و كاربرد روش Huff و روش pilgrim كه روش هاي رايج در ايالات متحده آمريكا و استراليا كه تشابهات اقليمي فراواني باكشور ايران دارند مي باشند الگگوي زماني باران در اين حوزه ارائه گردد.)
در روش pilgrim مجموعه اي از بارشهاي شديد ثبت شده در ايستگاه هاي موردمطالعه براي 5 پايه زماني (12، 6، 3، 1 و 24 ساعته) انتخاب و سپس نمودار تجمعي بي بعد آنها همگي روي يك صفحه مختصات پياده شده و در نهايت منحني تجمعي متوسط باران طراحي بر اساس مدت تداوم هاي مذكور استخراج گرديده است در روش Huff اغلب مدل توزيع زماين بصورت توزيع احتمالي ارائه مي شود بر اساس يافته هاي حاصل از رگبارها تصميم مبني بر تقسيم بندي رگبارها در چهارچارك گرفته شده است اين تقسيم بندي بر اساس اينكه شديدترين قسمت بارش در يك چهارم اول، سوم يا چهارم به وقوع پيوسته، مي باش. توزيع زماين بارش به وسيله منحني با دو محور بر حسب بارش به صورت درصدي از كل بارش (تجمعي) وتداوم بارش به صورت 25 درصد ازكل مدت تداوم ترسيم و براي تعيين حدود اعتماد ازهيستوگرامهاي استفاده شد.
كلمات كليدي:
الگوي بارش ، باران طراحي ، توزيع زماني
|