نخستين همايش آبخيزداري و مديريت استحصال آب در حوضه هاي آبخيز (1380)

 

مديريت باروري خاك در شبكه هاي پخش سيلاب گربايگان فسا

نويسنده‌گان:
غلامرضا رهبر - كارشناس ارشد مركز تحقيقات منابع طبيعي و امور دام فارس
سيدآهنگ كوثر - استاد پژوهش مركز تحقيقات منابع طبيعي و امور دام فارس

خلاصه مقاله:

فرسايش، تبديل كاربري اراضي غير زراعي، شوري، آب گرفتگي و مسموميت، سالانه نزديك به دوازده ميليون هكتار مزارع جهان را زير كشت بيرون مي برند. چنانچه اين روند ادامه يابد بيشتر ساكنان زمين در عرض صد سال آينده نابود مي شوند. در حاليكه دنيا با كمبود كارمايه روبر است 1100 ليتر نفت يا 1699 متر مكعب گاز طبيعي به مصرف توليد يك تم كود ازته ميرسد، چنانچه غلظت ازت نيتراته 10 قسمت در ميليون در آب فراتر رود، آن آب براي آشاميدن مناسب نيست. بنابراين با آنكه كمبود ازت بعد از آب مهمترين عامل محدوديت كشاورزي در بيابان ها به شمار مي رود. مديريت آن اهميتي ويژه دارد. به همين ترتيب كمبود، سفر و پتاسيم نيز در بسياري از كشتزارهاي بياباني مشاهده شده است. گسترش سيلاب در مخروط هاي افكنه و زمين هاي آبرفتي – واريزه اي كه اكنون مورد استفاده قرار مي گيرند به منظور تغذيه مصنوعي اين چشم انداز را دگرگون نموده است. سيلابي كه ازحوضه 192 كيلومتر مربعي درسازند آغاجاري روان مي گردد با داشتن مواد معلق سبب بهبود خصوصيات فيزيكي و شيميايي خاك منطقه گرديده است. اين سيلاب محتوي 77 قسمت در ميليون نيترات و 38 قسمت در ميليون آمونيوم مي باشد. بخحشي از اين مواد بر اثر تجزيه فضولات دامي و برخي ديگر بر اثر فرسايش و انحلال مواد زمين ساختي به دست مي آيد. ريزش برگ اكاليپتوس Ecalyptus camaldulensis كه در رسوبگيرها كاشته شده است اندازه فسفر و پتاسيم را به ترتيب 1140 و 160 درصد افزوده است. غلظت ازت 511 درصد افزوده شده است. اندازه گيري برخي از ويژگيهاي خاك مويد بهبود عناصر كم مصرف [آهن، مس، منگنز و روي] و عناصر پرمصرف و اسيديته خاك و هچنين افزايش مواد آلي خاك گرديده است و شرايط مناسبي را براي رشد گياهان مرتعي و علفي فراهم اورده است. از آنجا كه تهيه علوفه لازمه دامداري است، كشت يونجه و شبدر يكساله براي تناوب هاي كوتاه مدت و يونجه چند ساله براي تناول هاي دراز مدت بخشي از ازت مورد نياز غلات را تامين مي كند. با توجه به امكان آلودگي آب هاي زير زميني با ازت نيتراته، وارد كردن گياهان ازت دوست در تناوب خردمندانه به نظر مي رسد.

 

كلمات كليدي:

باروري خاك ، پخش سيلاب ، جنگل دست كاشت


دریافت اصل مقاله: http://www.civilica.com/Paper-ABKHIZ01-ABKHIZ01_015.html