|
تعيين محل مناسب جهت تغذيه مصنوعي سفره هاي آب زير زميني با استفاده از تكنيك هاي تجزيه و تحليل سريهاي زماني
نويسنده:
عباسعلي نيك انديش - كارشناس ارشد هيدروژئولوژي، مديريت آبخيزداري سازمان جهاد كشاورزي استان فارس
خلاصه مقاله:
تغذيه مصنوعي عبارت است از افزايش دادن نفوذ آبهاي سطحي به زير سطح زمين ميباشد. درصورتيكه هدف از انجام عمليات تغذيه، ذخيره آب در زير زمين باشد، علاوه بر دسترس بودن آب كافي، داشتن اطلاعاتي از خصوصيات هيدروليكي و هيدروژئولوژيكي زون غير اشباع (Unsaturated Zone) در محل تغذيه الزامي مي باشد. در اين تحقيق سعي بر آن بوده كه روشي ارائه گردد كه بر اساس آن بتوان در زماني كوتاه و با هزينه اي اندك به ارزيابي اين خصوصيات پرداخت. اين روش مبتني بر استفاده از تكنيك هاي تجزيه و تحليل سريهاي زماني (توابع چگالي طيفي و چگالي طيفي متقابل) بوده و ميزان تاخير زماني بين عكس العمل سطح آب زير زميني با تغييرات بارش را به عنوان شاخصي بسيار موثر، در ارزيابي خصوصيات هيدروليكي و هيدروژئولوژيكي كل ضخامت زون غير اشباع در محل تغذيه مورد بررسي قرار مي دهد. در سفره هاي آزاد آب زير زميني ميزان تاخير زماني بين عكس العمل سطح آب زير زميني با تغييرات بارش عمدتا به عمق سطح آب ، جنس و بافت مواد متشكله زون غير اشباع و رطوبت خاك در زون غير اشباع بستگي دارد.
با استفاده از اين روش محل هاي مناسب جهت انجام عمليات تغذيه مصنوعي در دشت سروستان واقع در جنوب شرقي شهر شيراز تعيين گرديد.س ريهاي زماني مورد مطالعه شامل سريهاي زماني نا=يوسته سطح آب زير زميني در 30 پيزومتر از پيزومترهاي حفر شده در دشتسروستان كه با فواصل زماني ماهانه برداشت شده اند و بارندگي ماهانه در ايستگاه هاي باران سنجي سروستان و دو بنه مي باشد.
تاخير زماني بين عكس العمل سطح آب زير زميني با تغييرات ساليانه بارندگي در دشت سروستان از 1/40 ماه در پيزومتر p11 تا 4/16 ماه در پيزومتر P33 متغير مي باشد. در نواحي شرق كوهنجان، جنوب شوريجه وش مال سروستان با وجود زياد بودن عمق سطح آب زير زميني (46/41 تا 51/55 متر) تاخير زماني بين عكس العمل سطح آب زير زميني نسبت به تغييرات بارش كمتر از ساير مناطق دشت مي باشد (1/40 تا 1/67 ماه)، بنا بر اين، اين منطاق به لحاظ خصوصيات هيدروليكي و هيدروژئولوژيكي زون غير اشباع، مناسب ترين محل ها جهت انجام عمليات تغذيه مصنوعي با هدف ذخيره آب در زير زمين، در محدوده دشت سروستان مي باشند.
كلمات كليدي:
تغذيه مصنوعي ، دشت سروستان ، سريهاي زماني ، سطح آب زير زميني ، بارندگي
|