|
كاربرد مدل ANSWERS جهت برآورد هرز آب و پيش بيني فرسايش و رسوب. (مطالعه موردي: حوزه هاي آبخيز كشاورزي استان بوشهر)
نويسندهگان:
سيف الله امين - پروفسور بخش آبياري و آباداني دانشكده كشاورزي، دانشگاه شيراز مرتضي پوزش شيرازي - عضو هيئت علمي مركز تحقيقات كشاورزي استان بوشهر محمدهادي روحيان - عضو هيئت علمي مركز تحقيقات منابع طبيعي و امور دام استان بوشهر احمد سرخوش - كارشناس ارشد سازمان مديريت برنامه ريزي استان بوشهر
خلاصه مقاله:
يكي از عوامل موثر در تخريب خاكها و نابودي زمين هاي حاصلخيز كشاورزي، فرسايش و به دنبال آن توليد رسوب مي باشد. اين عمل نه تنها خاك حاصلخيز سطحي كه پايه و اساس كشاورزي محسوب مي گردد را از بين مي برد بلكه با انتقال مواد آلاينده مانند كودها و سموم دفع آفات كشاورزي توسط هرز آب به درون منابع ابي (رودخانه ها و سدها)، آلودگي اين منابع را نيز مي گردد. كسب اطلاعات مربوط به حجم روان آب و ميزان فرسايش و رسوب بطور مستقيم بسيار سخت و گاها امنكان ناپذير به نظر مي رسد . از اين رو مدلهاي رياضي براي تحقيق پيرامون فاكتورهاي فوق در هر حوزه آبخيز بوجود آمده است كه برحي از آنها داراي كاربرد منطقه اي و محلي بوده و برخي ديگر نيز مانند مدل ANSWERS بعلت داشتن پارامترهاي مناسب به صورت مدلهاي جهاني تبديل شده و در اكثر كشورهاي جهان مورد استفاده قرار گرفته است. به منظور ارزيابي مدل ANSWERS در جنوب ايران طرحي توسط بخش آبخيزداري مركز تحقيقات منابع طبيعي جهاد كشاورزي استان بوشهر در منطقه سمل و حوزه آبخيز «دره كر» به اجرا درآمد تا توانمنديهاي اين مدل در شرايط خشك و نيمه خشك ايران ارزيابي گردد. نتايج كلي خاصل از اين طرح، بيانگر موثر و مفيد بودن اعداد بدست آمده از اين مدل در زمينه روان آب توليدي ميباشد به گونه اي كه بيش از 95 درصد همخواني بين داده هاي مشاهده اي و اعداد تخمين زده شده توسط مدل وجود دارد. در حاليكه اين مدل نتوانسته است به دقت به تخمين ميزان فرسايش پرداخته و اعداد حاصل از آن گاها تا 3/8 برابر بيشتر از مقدار واقعي نيز بالغ مي گردد.
كلمات كليدي:
روان آب ، فرسايش خاك ، مدل ANSWERS ، استان بوشهر
|