"از آسمان آبي به اندازه فرو فرستاديم و آن را در زمين جاي داديم و محققا براي نابود ساختن آن نيز قادريم." سوره مومنون آيه 18. چنانچه از اين آيه استفاده مي شود خداوند پوسته زمين را بگونه اي آفريد كه چون باران فرد آيد در آن نفود مي كند و در زير زمين انباشته مي شود و به سفره هاي بزرگي از آب تبديل ميگردد لذا انسان بايد اين قانون حاكم بر ذخيره نزولات را پاس دارد و در تقويت و حفظ آن بكوشد. در اين راستا استحصال آب و ذخيره آن در سفره هاي آب زير زميني با روش هاي مختلف صورت مي پذيرد. يك روش برداشت از اين سفره ها حفر قنوات است كه از ديرباز در سرزمينهاي خشك و بياباني مرسوم و از پيشينه تاريخي بسيار بالايي برخوردار مي باشد. در اين روش آب تحت الارضي از طريق يك سلسله چاهها كه به واسطه كانال زير زميني با شيب ملايم به يكديگر متصل شده در نقطه اي به نام مظهر قنات در سطح زمين جاري ميگردد. يكي از ايرادات عمده قنوات اين است كه در سالهاي خشك از آبدهي آنها كاسته مي شود و همچنين در مناطق كوهستاني كه قنوات زهكش يكديگر هستند، ذخيره آبي چنداني وجود ندارد. برايحل اين مشكل مي توان در بالا دست قنات سد زير زميني احداث و ذخيره قابل اعتمادي ايجاد نمود تا در فصول مختلف مورد استفاده قرار گيرد. همچنين با اين روش مي توان قنوات جديدي بوجود آوردو براي برنامه ريزي استفاده بهينه از منابع آب زير زميني موجود بهره برداري نمود. در اين مقاله سعي شده است يكي از نمونه هاي اجرا شده سد زير زميني در منطقه ده ملا بخش بهاباد يزد معرفي و نتايج اجراي آن مورد بحث قرار گيرد.

كلمات كليدي:

سد زير زميني ، سفره هاي آب زير زميني ، قنات