ذرات جامد معلق در هوا به عنوان يكي از منابع آلودگي هواي اماكن و شهرهاي صنعتي مي‌باشد. خروجي دودكش‌هاي كارخانجات و نيز خروجي اگزوز خودروهاي فرسوده و ديزلي عمده‌ترين منابع توليد ذرات جامد معلق مي‌باشند. تلاش‌هاي فراواني به منظور حذف اين ذرات از هوا و نيز تاثيرگذاري بر گازهاي مضر NOx و SO2 انجام گرفته است. گروه الكترواستاتيك مركز تحقيقات مهندسي آذربايجان‌شرقي مطالعات كاربردي فراواني در خصوص حذف ذرات دوده از اگزوز خودروهاي ديزلي انجام داده و مدل فيزيكي آن را استخراج نموده است. نتايج نظري و عملي اين مطالعات جمع‌بندي شده و در محافل علمي ارائه شده است. در اين مقاله، يك رسوب دهنده الكترواستاتيك سيم ـ صفحه براي جمع‌آوري ذرات معلق هواي كارخانجات مختلف به ويژه كارخانجات سيمان، آرد و ... مورد بررسي قرار گرفته است. سيستم طراحي شده، داراي چند سيم نازك نسبتاً طويل است كه به عنوان الكترود ولتاژ بالا مورد استفاده قرار مي‌گيرند. لابلاي اين سيم‌هاي نازك صفحات جمع‌كننده متصل به ولتاژ زمين قرار دارند كه به عنوان جمع‌كننده ذرات و الكترود دوم عمل مي‌كنند. سيم‌ها به صورت افقي قرار گرفته و ولتاژ بالاي مستقيم حدود 50-20 كيلوولت به آنها اعمال مي‌شود. گاز خروجي دودكش يا هواي محيط كارخانه هنگام عبور از داخل اين سيستم، به علت باردار شدن ذرات جامد معلق و جمع‌شدن آنها به صفحات جمع‌كننده، تصفيه مي‌شود. از ميان 42 فاكتور تاثيرگذار بر فرآيند جمع‌آوري ذرات معلق، 10 فاكتور به عنوان فاكتورهاي تاثيرگذار مستقل معرفي شده و تاثير آنها بر بازده جمع‌كنندگي رسوب‌دهنده‌هاي صنعتي مورد بررسي قرار گرفته است. در نهايت، پس از بررسي فاكتورهاي مختلف ابعادي، الكتريكي و سيالي، بازده جمع‌كنندگي سيستم به صورت تابعي از دبي گاز، ولتاژ اعمالي به سيستم و طول صفحات جمع‌كننده به دست آمده است. معادلات پيوستگي سيال و معادلات الكترواستاتيك براي اين سيستم توسط نرم افزارهاي Maple و MathCAD حل شده و نتايج به صورت نمودار ارائه شده است.

كلمات كليدي:

ذرات جامد معلق، الكترواستاتيك، صفحات جمع‌كننده، بازده جمع‌كنندگي، ولتاژ اعمالي