اهميت بكارگيري فناوري هاي متناسب در ابعاد مختلف زيست محيطي بويژه در سيستم هاي شهري پيچيده (كلانشهرها) مي تواند باعث حل بسياري از مسائل و چالش هاي زيست محيطي گردد. هدف از ارائه مقاله، حاضر، نشان دادن كاربردهاي سيستم هاي نوين فناوري همانند انواع سيستم هاي موبايل جي. آي.اس و جي.پي.اس (Mobile GIS and GPS) در ابعاد مختلف محيط زيست شهري است. از انجا كه بسياري از داده ها و اطلاعات محيط زيست شهري مختصات پذيرند، بنابراين سيستم هاي داراي قابليت و كارايي هستند كه متناسب با دنياي واقعي باشند و ضمن آن بتوانند با توجه به فناوري هاي روز دنيا و ساير سيستم هاي مرتب ط(همانند شبكه هاي ارتباطي و اينترنتي) و زير ساخت هاي ابر نقشه الكترونيكي، سازگاري هاي لازم را داشته باشند. بنابراين دراين مقاله ، با ارائه مدل مفهومي و تعريف ورودي و خروجي سيستم بصورت روي – خط (Online) و بلادرنگ (Real time) و بدوم سيم (Wireless) روش كار بيان گرديده است. همچنين زير ساخت هاي متناسب مخابراتي و نقشه اي و سيستم هاي پشتيباني برنامه ريزي شهري (What if ، آتوماتاي سلولي Cellular automata) در تقويت مدل ارائه شده جهت دستيابي به نتايج مطلوب زيست محيطي و برنامه ريزي شهري (بويژه در كلانشهر تهران) كارآمد مي باشند. نتايج مقاله نشان ميدهد بكارگيري سيستم هاي متناسب موبايل جي.آي.اس فوايد بسيار زيادي از جنبه هاي فني، علمي و اجرايي ابعاد زيست محيطي دارند و باعث صرفه جويي در زمان، ورود و خروج عادي، خودكار و هوشمند داده ها و اطلاعات (انبار اطلاعات و داده كاوي Data Mining) و حل بسياري از مسائل زيست محيطي مي شوند.

كلمات كليدي:

محيط زيست ، فناوري Mobile GIS ، نظارت ، كلانشهر ، تهران