امروزه با توجه به رشد مصرف انرژي در دنيا اكتشاف و بهره برداري از كانسارهاي زغال‌سنگ اهميتي روزافزون يافته‌اند، به گونه‌اي كه در سالهاي اخير قيمت جهاني زغال‌سنگ افزايش چشمگيري يافته‌است. همچنين با توجه به افزايش روزافزون توليد فولاد در جهان اكتشاف كانسارهاي زغال‌سنگ كك‌شو در برنامه بسياري از كشورها قرار‌گرفته‌است. با توجه به نكات ذكر‌شده، در سالهاي اخير در ايران نيز طرحهاي اكتشافي جديدي در كانسارهاي زغال‌سنگ تعريف شده‌است. يكي از كارهاي مهم در عمليات اكتشاف زغال‌سنگ كك‌شو برآورد ميزان مواد‌مضر و زايد همراه زغال‌سنگ به‌خصوص گوگرد و خاكستر مي‌باشد. در صورت عدم‌توجه به اين مواد اينها مي‌توانند سبب ايجاد خسارتهاي زيست‌محيطي بسياري شوند. همچنين بررسي توزيع اين مواد در كانسارهاي زغال‌سنگ به خصوص در لايه هاي قابل‌كار در اين كانسارها براي طراحي كارخانه زغال‌شويي اهميت فراواني دارد. در اين نوشتار ميزان مواد‌مضر گوگرد و خاكستر در لايه C1 بلوك شماره 3 كانسار زغال‌سنگ پروده‌شرقي طبس مورد بررسي قرار‌گرفته‌است. لايه C1از بهترين لايه‌هاي قابل‌كار در منطقه پروده طبس مي‌باشد. با تفسير نتايج حاصل از حفاري هاي اكتشافي قديمي انجام‌شده در اين بلوك و بررسي تغييرات پارامترهاي كيفي اين لايه در بلوك شماره 3، به كمك نرم افزارهاي مناسب بر روي نتايج حاصل از آناليزهاي شيميايي نمونه‌ها كارهاي آماري صورت گرفته‌است. پس از آن مدلهاي سه بعدي توزيع مواد‌مضر در اين لايه با استفاده از نرم‌افزار پيشرفته RockWorks2006 ترسيم‌شده و مورد‌بررسي قرار‌گرفته‌اند. در‌نهايت، تفسير نتايج كارهاي آماري و مدلهاي ساخته‌شده نشانگر اين است كه خاكستر موجود در بسياري از بخشهاي لايه C1 پايين و همچنين ميزان گوگرد بالا در بخشهاي مختلف اين لايه مي‌باشد.

كلمات كليدي:

زغال‌سنگ، پروده‌شرقي، مواد‌مضر، بلوك‌ شماره 3، گوگرد، خاكستر، طبس