|
پهنه بندي پتانسيل آبهاي سطحي و زيرزميني حوزه آبخيز زنجانرود بااستفاده از(GIS)
نويسنده:
پرويز عبدي - کارشناس ارشد مرکز تحقيقات منابع طبيعي واموردام استان زنجان
خلاصه مقاله:
در اين تحقيق حوزه آبخيز زنجانزود از نظر پتانسيل آبهاي سطحي و زيرزميني مورد بررسي قرارميگيرد. براي برآورد پتانسيل آبهاي سطحي يا رواناب در اين منطقه از روش شماره منحني (CN) که توسط اداره حفاظت خاک آمريکا (SCS) ارائه شده، روابط تجربي و رياضي استفاده گرديد. پتانسيل آبهاي زيرزميني با استفاده ازداده ها مربوط به وضعيت تغييرات سطح ايستابي، ضخامت رسوبات آبرفتي و ضريب ذخيره سفره آب زيرزميني محاسبه ميشوند. لذا ابتدا داده ها و اطلاعات مورد نياز شامل آمار و گزارشات مربوط به وضعيت اقليم منطقه، نقشه هاي مورد نياز شامل : نوع کاربري اراضي، زمينشناسي، پوشش زمين، شيب زمين، خصوصيات گروههاي هيدروليکي خاک منطقه، عکسهاي هوايي، تصاويرماهوارهاي، تغييرات سطح ايستابي، ضخامت رسوبات آبرفتي و ضريب ذخيره سفره آب زيرزميني جمع آوري و وارد سيستم اطلاعات جغرافيايي (GIS)گرديد. بعد از سازماندهي و پردازش اين دادهها اقدام به تشکيل بانک اطلاعاتي شد. با تلفيق اين دادهها و اطلاعات، براساس روش (SCS)نقشه(CN) حوزه آبخيز تهيه شده و با استفاده از اين نقشه، جداول و روابط موجود نقشه پتانسيل آبهاي سطحي حوزه تهيه گرديد. در ادامه داده ها واطلاعات جمع آوري و توليد شده از منابع آب زيرزميني مورد تجزيه و تحليل قرارگرفته و براين اساس پتانسيل آبهاي زيرزميني براي دو وضعيت، پتانسيل حجم آب قابل دسترسي و پتانسيل حجم قابل توسعه سفره آب زيرزميني فراهم شدند. با توجه به اهميت آب در جامعه انساني نقشههاي پتانسيل آبهاي سطحي و زيرزميني ميتواند به عنوان يک ابزار ارزشمند در برنامه ريزي و مديريت منابع آب حوزههاي آبخيز مورد استفاده قرارگيرد. با استفاده از نتايج اينگونه تحقيقات ميتوان طرحهاي توسعه پايدار منابع آب را تهيه و اجراء کرد و از اين طريق راهکارهاي مناسبي جهت مقابله با بحرانهاي آبي در حوزههاي آبخيز ارايه نمود.
كلمات كليدي:
حوزهآبخيز زنجانرود، پتانسيل آبهاي سطحي و زيرزميني ، (GIS) ، شماره منحني (CN)
|