|
محاسبه ضريب سيل خيزي با استفاده از GIS در سطح استان زنجان
نويسندهگان:
پرويز عبدي - عضو هيات علمي مركز تحقيقات منابع طبيعي و اموردام استان زنجان مجيد زنجاني جم - كارشناس ارشد مركز تحقيقات منابع طبيعي و اموردام استان زنجان
خلاصه مقاله:
منطقه مورد بررسي در شمال غربي ايران با مساحتي بالغ بر ۲۲۱۶۴ كيلومتر مربع ما بين عرضهاي ۳۵ درجه و ۳۵ دقيقه تا ۳۷ درجه و ۱۵ دقيقه و طولهاي ۴۷ درجه ۱۵ دقيقه تا ۴۹ درجه و ۲۵ دقيقه شرقي واقع شده است. سالهاست كه بشر با مخاطراتي همچون زلزله و سيل مواجه است و هنوز نتوانسته است به شكل مناسبي به مقابله و پيش بيني اين حوادث بپردازد . از جمله اين مواردي كه همواره بشر با آن روبرو بوده وجود سيلاب و خسارات مالي و جاني آن است . لذا لازم است براي مقابله با اين مشكل اقدام به تهيه اطلاعات و آمار نموده تا از اين طريق راهكار مناسب را براي آن انديشيد ولي اين موضوع نيز مشكلات خاص خود را دارد كه از آن جمله مي توان به نبود ايستگاه هاي هيدرومتري مناسب و كافي براي بر آورد ضريب سيلاب يك منطقه اشاره كرد . لذا پيدا كردن روشهايي كه براي بر آورد مناسب اين ضريب، هميشه يكي از دغدغه هاي مسئولين و دست اندركاران بوده و مي باشد. بر اين اساس در اين تحقيق هدف تعيين ضريب سيل خيزي با دوره بازگشت هاي مختلف براي استان زنجان با استفاده از دبي ايستگاه هاي هيدرومتري موجود مي باشد. براي تعيين ضريب سيل خيزي از آمار دبي سنجي ايستگاههاي هيدرومتري كه مشتمل بر ۱۰ ايستگاه در حوزه قزل اوزن و ۲ ايستگاه قروه و آبگرم در حوزه رودخانه شور مي باشد استفاده شده است. براي آناليز سيلاب بايستي تعداد سالهاي آماري يكسان در نظر گرفته شود كه در اين رابطه با بررسي بعمل آمده دوره آماري مشترك براي ايستگاه ها آمار سالهاي آبي 62-61 لغايت 77-76 تعيين و با استف اده از فرمول مجموع مربعات باقيمانده بهترين توزيع آماري جهت آناليز ، توزيع لوگ نرمال مناسب تشخيص داده شد و برآورد ضريب سيل خيزي با دوره بازگشتهاي مختلف بر اساس آن انجام گرديد.
كلمات كليدي:
ايستگاههاي هيدرومتري ، ضريب سيل خيزي ، توزيع لوگ نرمال ، GIS، ، زنجان
|