با توجه اينكه ايران كشوري است كه اكثر نقاط آن داراي اقليم خشك ونيمه خشك بوده وبا كمبود آب روبرو هستندلذا جلوگيري از تلفات اين منبع ملي داراي اهميت فوق العاده اي است. يكي از راههاي جلوگيري از تلفات، اجراي اصولي وعلمي شبكه هاي آبياري و افزايش راندمان انتقال مي باشد. به همين منظور ضروري به نظر مي رسد كه كارهاي انجام يافته بر روي شبكه ها ارزيابي گرديده ونقاط ضعف وقوت شناسائي گرديدد. به همين منظور يك فقره طرح تحقيقاتي به مدت دو سال جهت ارزيابي فني پوشش كانالهاي اجرا شده و در دست بهره برداري كه شامل كانالهاي پوشش دار (بتني و سنگ و ملات) و بدون پوشش (سنتي) بودند، انجام يافت. محل اجراي طرح دشت همدان – بهار بوده و براي اين منظور ١٨ مورد از كانالهاي انتفال آب از اين دشت انتخاب گرديده و در آنها مسائل و مشكلات فني و بهره برداري بررسي گرديده و راندمان انتقال اندازه گيري شد. بر اساس نتايج ارزيابي، مشكلات عمده فني وبهره برداري اين كانالها عبارت بودند از: ترك خوردگي و تخريب كانالهاي بتني، دستكاري و تخريب دريچه هاي آبگيري، رشد علفهاي هرز، نبود حوضچه ترسيب درابتداي اكثر كانالها، ورود مواد رسوبي به داخل كانالها و اراضي، ورود فاضلاب و زباله ها و ساير مواد خارجي به داخل كانالها و عدم رعايت حريم آنها. همچنين براساس اندازه گيري ميانگين مقدار راندمان انتقال در كانالهاي آبياري با پوشش سنگ و ملات ماسه و سيمان از همه بالاتر و براب93/5% و سپس بترتيب در پوشش هاي بتني 70/8% و در كانالهاي سنتي 52/14% تعيين گرديد.

كلمات كليدي:

كانالهاي آبياري ، راندمان انتقال، پوشش،مشكلات فني، بهره برداري