به طور كلي لغت بحران در ارتباط با يك سري پديده هاي ناهنجار طبيعي شامل حوادث طبيعي ناشي از عوامل زمين ساختي همانند ( آتشفشان، زلزله، بهمن ) و حوادث طبيعي ناشي از عوامل آب و هوائي همانند ( سيل، خشكسالي، بيابان زايي، پيشروي آب درياها در خشكي، طوفان و...) به كار ميرفته است ولي با صنعتي شدن جوامع بشري اين واژه براي فجايع بزرگي همچون نيروگاه اتمي چرنوبيل و بوپال هند و يا سوانح ريلي به وسعت انفجار قطار حامل مواد شيميايي در ايستگاه خيام و حتي براي فاجعه 11 سپتامبر نيز به كار برده مي شود. البته تعريف شرايط بحراني براي هر كشور و سازماني با توجه به ميزان تلفات جاني و خسارات مالي مربوطه متفاوت مي باشد. بر اساس آمارهاي بين المللي در 27 سال گذشته 6/3 ميليون نفر بر اثر بلاياي طبيعي جان باخته و بيش از 3 ميليارد نفر آسيب ديده اند و بيش از 240 ميليارد دلار خسارت مالي وارد شده است. آمار نشان ميدهد كه بلاياي طبيعي رو به افزايش بوده و بين سالهاي 1990 تا 2002 شدت بلايا 1/4 برابر شده است و نسبت جان باختگان 9/6 و آسيب ديدگان 2/5 و خسارت مالي 38 برابر شده است{1}. در اين آمارها تلفات جاني و خسارات ناشي از فجايع بزرگ صنعتي در مقابل تلفات و خسارات عظيم ناشي از حوادث طبيعي صرف نظر شده است. اين آمارها اهميت مديريت بلاياي طبيعي را بيش از پيش مشخص مي نمايد ولي بايد به اين نكته توجه نمود كه ويژگيها و مراحل مديريت بحران در مورد بلاياي طبيعي غير مترقبه و فجايع بزرگ مترقبه تفاوت چنداني نمي كند.

كلمات كليدي:

مديريت بحران، بلاياي طبيعي، سوانح بزرگ