بلاياي طبيعي را ميتوان مهمترين دغدغه و نگراني زندگي بشر بخصوص مردم كشورهاي درحال توسعه تلقي كرد. براساس آمارهاي منتشر شده از سوي سازمانهاي جهاني، طي 20 سال گذشته بيش از 3 ميليون نفر در اثر بلاياي طبيعي درجهان جان خود را از دست داده و زندگي بيش از يك ميليارد نفر عميقاً تحت تأثير واقع شده است.در نگرش كلي، بلايا را به دودسته؛ بلاي ناشي از پديده هاي طبيعي و بلاي حاصل ازدخالت انسان ( انسان ساز) تقسيم مي كنيم. آمار رخداد بلايا در كشورهاي در حال توسعه گوياي آن است كه غالب بلاياي واقع شده از دسته اول يعني بلاياي طبيعي مي باشد. در ميان بلايا، بلايايي كه باعث ازهم گسيختگي جدي بخشي ازجامعه شده وموجب تلفات گسترده انساني وخسارتهاي مادي ومحيطي گردد، چنانچه مواجهه ومقابله با آن فراتر از توان منابع اقتصادي ومالي جامعه آسيب ديده و نيز منطقه اي كه آن جامعه درآن واقع شده است، باشد فاجعه گوئيم.آثار وعواقب يك فاجعه طبيعي، صرف نظر از نوع آن، مي تواند تا مدت مديدي پس از وقوع بليه باقي بماند. به همين دليل هم هست كه مي توان گفت هزينه هاي اجتماعي واقتصادي بلاياي طبيعي بسيار بيش از آن چيزي است كه در وهله اول به نظر مي رسد و بدين صورت بخش مهمي از توليد ناخالص ملي كشورها بخصوص كشورهاي درحال توسعه صرف جبران خسارات ناشي از بلاياي طبيعي مي شود.اگر رخ داد يك بليه را درسه عرصه زماني قبل، حين وبعد ازوقوع بررسي نمائيم درتمام اين مراحل آمادگي مناسب باعث كاهش آسيب پذيري وعدم تحقق فاجعه درجامعه مي گردد. يكي از ابزار مهم آمادگي درسه مرحله زماني، آموزش مي باشد. بحث در خصوص آموزش درسه عرصه زماني بسيار گسترده ووسيع مي باشد. يكي ازنمودهاي بارزآمادگي قبلي براي مقابله با بلايا آموزشهاي امداد و نجات است كه به مردم، اعم از نيروهاي امدادي، مردم عادي وديگر اقشار مختلف جامعه داده مي شود. نكته حائزاهميت اين است كه فعاليتهاي امداد رساني نياز به آموزشهايي خاص در اين زمينه دارد و مستلزم شناخت وآگاهي لازم مي باشد. ازآنجا كه به هنگام بروز بلايا وسوانح مردم جزء اولين گروههايي هستند كه به محل سانحه مي آيند و به آسيب ديدگان كمك مي كنند، عدم آگاهي ومهارت آنها نه تنها سبب بروز مشكلات جديد مي شود، بلكه درامركمك رساني نيز اختلال بوجود مي آورد. دراين مقاله سعي شده ضمن اشاره به نقش آموزش درامداد ونجات و اثر آن در جامعه، توصيه هاي لازم اجرايي جهت ارائه اين آموزش ها پيشنهاد گردد.

كلمات كليدي: