به طور كلي تهديدات عوامل بيولوژيك غافلگيرانه بوده و معمولا به صورت نامحسوس انجام مي شود. در آغاز وقوع يك اپيدمي با مشاهده مواردي از مرگ و مير در افراد يك منطقه، احتمال بكارگيري عوامل بيولوژيك به صورت حدس و گمان مطرح مي شود. جمع آوري اطلاعات روزانه مربوط به وقايع زيست محيطي در يك منطقه و تجزيه و تحليل آنها در مراقبت از موارد مشكوك اهميت بسياري دارد. در شرايطي كه يك بيماري به طور طبيعي در جامعه بوقوع پيوسته و يااينكه بيماراني از خارج مرزها وارد كشور شده باشند وباعث بروز همه گيري شوند، حتي آزمايشگاههاي تخصصي ممكن است نتوانند عمدي بودن آن را رد يا اثبات نمايند. خطر گسترش عوامل بيولوژيك در يك كشور، همواره به عنوان يك احتمال وجود دارد. گسترش و شيوع عوامل بيولوژيك ممكن است به صورت يك واقعه طبيعي به دلايل مختلف نظير كثرت جمعيت، عوامل نو پديد، توليد فراوان زباله هاي صنعتي شهري، آلوده شدن وسيع منابع آب آشاميدني و … رخ دهد و يا اينكه عوامل بيولوژيك به صورت عمدي بكار گيري شوند. در هر دو صورت گسترش عوامل بيولوژيك، ظرف مدت كوتاهي و به راحتي به يك بحران ملي تبديل مي شود. هرچند كه هيچ كشوري نمي تواند ادعا كند كه به طور كامل نسبت به تهديدات بيولوژيك، مصون و آسيب ناپذير است ولي كنترل بحرانهاي ناشي از حوادث ميكروبي اهميت به سزايي دارد. دفاع و مقابله با چنين بحرانهايي از توان و عهده دو يا چند سازمان خاص خارج است و نياز به انجام تحقيقات علمي و عملي و داشتن برنامه و دستورالعمل هاي تبيين شده و يك سيستم مديريت قوي دارد. پيشگيري و آمادگي به عنوان مرحله قبل و از وقوع بحران كم هزينه ترين و موثرترين بخش در مديريت بحران است و نقش نيروي مردمي در هنگام مقابله با بحرانها بسيار برجسته و غير قابل چشم پوشي است، نقش نيروهاي مردمي وقتي برجسته تر خواهد شد كه بتوان انها را بدرستي سازماندهي و ساماندهي كرد. در اين مقاله، ضمن اشاره به هر دو نوع گسترش طبيعي و عمدي عوامل بيولوژيك، به مطالعه عوامل بيولوژيك، ويژگيهاي عوامل بيولوژيك، خصوصيات مطلوب و محدوديت هاي تسليحات بيولوژيك، بحران گسترش عوامل بيولوژيك و مقابله با بيماري هاي واگير پرداخته شده است.

كلمات كليدي: