سوانح و بلايا در حقيقت رخدادهايي طبيعي يا انسان ساخت هستند كه به دليل بروز ناگهاني از دايره ي كنترل بشر خارج شده و با توجه به پتانسيل ويراني موجب بروز خسارات جاني و مالي مي شوند. سيل از مهمترين اين سوانح مي باشد كه نسبت به زمين لرزه قابليت مديريت بيشتري را پيش از وقوع دارد. از طرفي جمع انديشي و تبادل نظر و ارايه ايده ها در جهت حل چالش هاي صنعت آب كشور خصوصا مقوله سيل بسيار حايز اهميت مي باشد. با توجه به اينكه فوايد بسيار زياد حريم و بستر رودخانه ها و نقش حياتي آن در زندگي باعث شده تا بشر از ديرباز خسارات سيل را بپذيرد، لذا موضوع مديريت سوانح طبيعي بويژه مبحث سيل از جايگاه خاصي برخوردار است. با توجه به وجود گسل هاي فعال در منطقه ي مورد مطالعه و قرار گرفتن محور سد شفارود در محدوده ي بين گسل آستارا و شالم، محور سد داراي خردشدگي شديدي به ويژه در دامنه ي چپ خود مي باشد، به نحوي كه باعث يك زمين لغزش در اين محدوده گرديده است. خردشدگي و هوازدگي ايجاد شده در اثر اين فرايند ميزان پايداري توده ي سنگي را در دامنه ي چپ، بسيار كاهش داده است ويك خطر بالقوه زمين لغزش به داخل درياچه ي سد را ايجاد كرده است، لذا بررسي اين فاجعه از اهميت بالايي برخوردار است. در اين مقاله با بررسي ساختگاه سد شفارود و مطالعه سوابق سوانح طبيعي در منطقه و ارزيابي خسارات احتمالي وارده، طرح هاي مديريت بحران، كنترل هوشمند و سيستم هاي هشدار مورد بررسي قرار گرفته و با ارايه آناليز اقتصادي – زيست محيطي، برنامه هايي در چند سطح كيفي و كمي جهت بهينه سازي مديريت بحران در منطقه پيشنهاد شده است.

كلمات كليدي:

مديريت سوانح طبيعي ، خسارات احتمالي ، زمين لغزش ، مديريت بحران ، آناليز اقتصادي - زيست محيطي