منطق فازي، از جمله تئوريهاي مطرح شده در سالهاي اخير است كه توانايي آن در كار با عدم قطعيتها، باعث برتري اين تئوري در مدل كردن پديده هاي طبيعي شده است. چرا كه پديده هاي طبيعي به دليل حضور پارامترهاي متعددي كه اغلب شناخت كاملي نسبت به آنها وجود ندارد همواره داراي عدم قطعيتهاي زيادي هستند. حضور پارامترهاي متعدد كه هنوز دانش بشري در تعيين دقيق آنها به تكامل نرسيده و از سوي ديگر روشهاي تحليل و محاسبه نيز از دقت كافي برخوردار نيست باعث شده است تا محاسبات زمين لرزه چه در مرحله تحليل خطر، و چه در مراحل تحليل سازه و برآورد ريسك داراي عدم قطعيتهاي بسيار زيادي باشد. لذا عدم قطعيتها از اولين گام محاسبه وارد نتايج مي شوند و در مرحله نهايي با حجم بزرگي از منابع عدم قطعيت روبرو خواهيم بود كه قابل محاسبه و وزن دهي نيستند. در مقاله حاضر ابتدا پس از معرفي روشهاي مختلف تحليل خطر زمين لرزه، نگاهي اجمالي به منابع عدم قطعيت در تحليل خطر مي¬اندازيم. مبحث عدم قطعيت به صورت بسيار مختصر بحث شده و فقط تعريفي از هر نوع عدم قطعيت ارائه گرديده است. در ادامه تئوري منطق فازي و موتورهاي استنتاج فازي كه در بخش بعدي به صورت كاربردي از آن استفاده شده است معرفي مي¬گردد. در ادامه معرفي نحوه مدل سازي موتور استنتاج فازي براي دو رهيافت احتمالاتي و تعييني تحليل خطر زمين لرزه ارائه شده و در قسمت بعدي به مقايسه نتايج حاصل از تحليل خطر با روشهاي معمول و نيز مدل فازي مي¬پردازيم. لازم به ذكر است براي بررسي و مقايسه نتايج از منطقه بم و شهر بم استفاده شده و با فرض يك روز قبل از زمين لرزه تحليلها انجام پذيرفته است تا بتوانيم با واقعيت (زمين لرزه پنجم دي ماه 1382 شهر بم) مقايسه كنيم. نتايج حاصل نشان مي¬دهد كه مدلهاي استنتاج فازي قدرت بسيار زيادي در تحليل خطر زلزله مخصوصا در مناطق با لرزه خيزي ثبت شده بسيار كم دارند اما نظر فرد خبره (متخصص) در نتايج نهايي تاثير زيادي دارد. از آنجا كه تحليل خطر زمين لرزه، پايه و اساس تمام برنامه ريزي هاي مهندسي و اقتصادي است، لذا استفاده از روش موتور استنتاج فازي كه بتواند با سرعت ودقت مناسبي تحليل خطر را انجام داده و نتايج قابل اعتمادي ارائه نمايد، مي تواند بسياري از مشكلات پيش روي برنامه ريزان اقتصادي، بيمه اي و ... را كاهش دهد كه مسلما مدل استنتاج فازي، با سرعت و انعطاف پذيري بالا چنين نتيجه اي را خواهد داشت.

كلمات كليدي:

تحليل خطر زمين لرزه، منطق فازي، عدم قطعيت، رهيافت احتمالاتي، رهيافت تعييني