|
پهنه بندي سيل و تعيين نقاط امن در برابر سيل با استفاده از مدل هيدروليكي GIS و HEC-RAS
نويسندهگان:
احمدرضا ابراهيمي پور - عضو هيئت علمي پژوهشي جهاد دانشگاهي واحد تربيت معلم محمود يزداني - عضو هيئت علمي دانشگاه زنجان علي نصرالهي - عضو هيئت علمي پژوهشي جهاد دانشگاهي واحد تربيت معلم مهشيد منزوي - عضو هيئت علمي پژوهشي جهاد دانشگاهي واحد تربيت معلم
خلاصه مقاله:
كشور ايران با توجه به اقليم مديترانه اي به لحاظ سيل خيزي هفتمين كشور دنياست و سالانه خسارات زيادي را در اين زمينه متحمل مي شود كاهش اثرات بحران نيازمند تلفيق داده هاي مختلفي از جمله توپوگرافي، راهها، ساختمانها و تاسيسات شهري و ... مي باشد در اين راستا GIS به همراه مدلهاي هيدروليكي ابزاري كليديي هستند كه با داشتن مدل سازي، پرسش و پاسخ مناسب و برخي آناليزها امكان تعيين و شناسايي پهنه سيل و اماكن امن در هنگام رويداد سيل را فراهم مي سازد . در اين تحقيق ابتدا تمام لايه هاي اطلاعاتي مورد نياز در محيط GIS طراحي و ساخته شد و پس از تشكيل بانك اطلاعات مكاني پارامترهاي مورد نياز شامل مسير رودخانه، مقاطع عرضي، شيب طولي رودخانه، كرانه ها، بانكها و ميزان دبي آب استخراج و واردمدل هيدروليكي گرديد . بعد از اجراي مدل نتايج حاصل از آن كه شامل پهنه سيل، عمق و سرعت جريان آب در هر نقطه است مجدًدا به محيط GIS فرستاده شد و در قالب يك لايه اطلاعات رستري بر روي نقشه كاربري اراضي بهنگام حاصل از تصوير ماهواره اي و نقشه شهري قرار گرفت و با شبيه ازي سه بعدي منطقه مورد مطالعه وضعيت شبكه حمل و نقل، تاسيسات، مراكز درماني آموزشي و بطور كلي كاربريها مختلف در هنگام وقوع سيل مشخص شد . از آنجاييكه حاصل اين تحقيق علاوه بر مشخص شدن پهنه، عمق و سرعت جريان آب، وضعيت كاربريهاي مختلف در هنگام وقوع سيل را بطور دقيق
مشخص مي كند مي توان با استفاده از توابع مختلف در محيط GIS نقاط امن در برابر سيل و تمام مراكز اعم از درماني، خدماتي و آموزشي كه هنگام وقوع بحران مي توان از آنها بمنظور اسكان موقت آسيب ديدگان و ارائه خدمات مورد استفاده قرار گيرند را تعيين نمود . اين امر باعث مي گردد تا عمليات امداد رساني به بهترين شكل ممكن صورت گيرد . علاوه بر اين با توجه به اينكه نتايج حاصل از اجراي مدل هيدروليكي علاوه بر پهنه سيلگير، عمق و سرعت جريان آب در هر نقطه را به ما مي دهد مي توان برآورد دقيقي از ميزان خسارات ناشي از سيل با دوره بازگشتهاي مختلف ارائه نمود .
كلمات كليدي:
پهنه سيل، نقاط امن، شبيه سازي، GIS ، مدل هيدروليكي
|