اخيراً مسئله مديريت بحران و اقدامات لازم جهت آمادگي در برابر بحران‌هاي محتمل نظر مديران و تصميم گيرندگان را به خود جلب نموده است. يكي از اين موارد، بحران در سدها و چگونگي مديريت آن مي‌باشد كه با توجه به توسعه سدسازي در كشور ايران، از اهميت بسزايي برخوردار است. با توجه به آنكه سدها حجم زيادي از آب را در مخزن خود ذخيره مي‌نمايند، بالتبع از پتانسيل خطرزايي بالايي برخوردار بوده و لذا بروز هرگونه اشكال در سازه سد يا سيستم‌هاي بهره‌برداري آنها، مي‌تواند منجر به يك فاجعه شود. اگرچه اصولاً سدها بگونه‌اي طراحي و احداث مي‌گردند كه در مدت بهره‌برداري خود دچار شكست نشوند، ليكن در برخي شرايط به دلايل گوناگون همچون مشكلات پيش‌بيني نشده سازه‌اي، نيروهاي طبيعي، اشتباهات در بهره‌برداري، غفلت و يا خرابكاري، ممكن است در معرض آسيب قرار گيرند. در اينگونه موارد ضروري است مالك حقوقي سد يا بهره‌بردار بر اساس تدابير و دستورالعمل‌هاي از پيش تعيين شده، سد را بگونه‌اي بهره‌برداري نمايد كه اولاً در صورت امكان از ايجاد شرايط بحراني در سد جلوگيري بعمل آيد و ثانياً درصورت بروز بحران، با اعمال مديريت و اتخاذ راهكارهاي معين، خسارات مالي و تلفات جاني را به حداقل ممكن كاهش دهد. براي دستيابي به اين مهم، در كشور‌هاي توسعه يافته، دستورالعمل‌هايي تحت عنوان "دستورالعمل اقدامات در شرايط اضطراري (EAP)" تهيه شده‌اند. اين دستورالعمل‌ها شامل مواردي مانند راهكارهاي پيش‌گيري و اقدامات لازم‌الاجرا در زمان وقوع شرايط اضطراري، مجموعه فعاليت‌هاي قابل انجام بعد از بحران و نيز مقوله آموزش مي‌باشد. با توجه به نوپا بودن مبحث مديريت بحران در ايران و بويژه در مورد سدها، لازم است مطالعه و برنامه‌ريزي در اين زمينه صورت گيرد. در اين راستا، مرور و بررسي راهكارها و برنامه‌هاي عملياتي اقدامات اضطراري در زمان بحران در كشورهاي مختلف مي‌تواند در تسريع تدوين برنامه‌هاي عملياتي مشابه در كشور مؤثر باشد.

كلمات كليدي: