پس از سال 1980 ، بعد از حوادث نيروگاه هاي هسته اي چرنوبيل و TMI اداره كنندگان و سازندگان نيروگاه ها بالاخص در ايالات متحده آمريكا ملزم به داشتن برنامه مقابله با شرايط اضطراري درون سايتي و برون سايتي شدند . با وجوداين كه ساخت و بهره برداري نيرو گاه هاي هسته اي به صورت دقيق توسط گروههاي مسئول موردآزمايش و نظارت قرار مي گيرد ، وقوع يك حادثه هسته اي هر قدر هم دور از ذهن باشد محتمل است . خطر بالقوه يك حادثه در يك نيروگاه هسته اي دريافت تشعشع است . اين تشعشع مي تواند ناشي از نشت مواد راديو اكتيو از نيروگاه به محيط باشد ، كه به صورت نا محسوس و به سرعت در محيط گسترش مي يابد. در زمان حاضر مدارك فني نيروگاه ها داراي فصلي تحت عنوان Emergency planning مي باشد كه اهداف ، ساختار تشكيلاتي برنامه شرايط اضطراري متناسب با طراحي ها و سطوح نياز نيروگاه ها توصيف مي شود به گونه اي كه همگي در محدوده تاثير گذاري نيروگاه و در موقع خود لازم الاجرا خواهند بود . در اين مقاله با توجه به عملكرد جامع مسئولين ايالتي و فدرال بعد از حادثه TMI ، جهت تدوين كامل ترين دستورالعمل ها و برنامه ها ي شرايط اضطراري نيروگاه هاي هسته اي ، چهارچوب كلي اين برنامه ها در ايالات متحده آمريكا به عنوان يك طرح جامع مورد بررسي قرار گرفته است . اولين قدم، آمادگي براي شرايط اضطراري مي باشد كه خود شامل اجراي تمرينات و مانور هايي شامل اخذ تدابير حفاظتي براي مدارس و بيمارستان ها مي باشد .در برنامه هاي شرايط اضطراري ، مناطق شرايط اضطراري جداگانه براي هر نيروگاه معين مي گردد كه شامل شعاع 10 مايلي و 50 مايلي از نيروگاه مي باشد . در شعاع 10 مايلي امكان پرتوگيري مستقيم ساكنان در صورت وقوع يك حادثه ي هسته اي و در شعاع 50 مايلي امكان آلودگي مواد غذايي و منابع آب در صورت وقوع چنين حوادثي مي باشد . يك برنامه مقابله با شرايط اضطراري مربوط به نيروگاه هسته اي بايستي تدابير حفاظتي همچون پناهگيري ، تخليه و توزيع قرص يديد پتاسيم بين اهالي محدوده برنامه ريزي شرايط اضطراري در شعاع 10 مايلي نيروگاه را اعمال نمايد همچنين اين برنامه ها نيازمند يك سيستم هشدار سريع مي باشد كه شامل تهيه سيستمي براي آگاه سازي عمومي در رابطه با وقوع مشكل در نيروگاه مي باشد . سطح طبقه بندي شرايط اضطراري از طريق 4 طبقه بندي ( اعلام واقعه غير معمول، اخطار ، شرايط اضطراري در سطح سايت و شرايط اضطراري كلي) مي باشد. همه سايت هاي نيروگاهاي هسته اي بايستي برنامه هاي شرايط اضطراري خود را هر دو سال يكبار در قالب يك مانور هماهنگ با آژانس بين المللي انرژي اتمي و مسئولين محلي و دولتي به آزمايش بگذارند تا كارايي برنامه شرايط اضطراري و نقاط ضعف آن ارزيابي گردد . در پايان با توجه به صدمات گسترده حوادث هسته اي ، داشتن يك برنامه جامع جهت اجرا در شرايط اضطراري امري ضروري مي باشد كه هدف اصلي اين برنامه ها به طوراخص جلوگيري از گسترش آلودگي در سوانح هسته اي و حفظ سلامت افراد و محيط زيست با استفاده از پيش آموزش هاي مسئولين و ساكنين نزديك نيروگاه مي باشد . سيستم هاي اطلاع رساني جهت آموزش تمهيدات زمان حادثه ، تخليه سايت و پيگيري علائم هشدار به كمك مانورهاي آموزشي و تخصصي متناوب جزو اهداف اصلي آمادگي براي شرايط اضطراري مي باشد . همچنين تجربه بين المللي حاكي از آن است كه اين آمادگي در برابر شرايط اضطراري در شرايط غير هسته اي مانند سيل ، زلزله ، طوفان و نشت مواد شيميايي نيز بسيار مفيد و موثر واقع شده است .

كلمات كليدي:

نيروگاه هاي هسته اي – شرايط اضطراري – سوانح هسته اي – منطقه شرايط اضطراري