بحرانها سهم عمده‌اي از خسارات مالي، جاني، روحي و رواني را در جهان به خود اختصاص مي دهند. از آنجا كه ايران نيز بين ده كشور بلاخيز جهان قرار دارد، لذا مديريت بحران در كشور ما از جايگاه خاصي برخوردار است. حوادث مختلفي مي توانند منجر به كاهش ناگهاني ظرفيت و يا افزايش غير عادي تقاضا در شبكه حمل و نقل گردند. در بعضي موارد بدليل وقوع حادثه در خارج از شبكه حمل و نقل، شبكه دچار بحران مي‌گردد، مثل حادثه بم. در حين حال ممكن است بروز حادثه در شبكه حمل و نقل به دليل گستردگي شبكه و معرض خطر بودن هميشگي راههاي كشور، منجر به بحران در شبكه گردد، همانند حادثه ريزش سنگ در جاده چالوس. در حالتهايي از بحران كه حادثه همراه با آسيبهاي گسترده جاني و مالي بوده و يا زمينه ساز بروز اينگونه آسيبها مي‌باشد، نيازمند انجام اقدامات اضطراري است؛ اين اقدامات غالبا خارج از توان سازمانهاي مسئول براي مقابله با بحران است و نيازمند مشاركت برون سازماني و فرامنطقه اي مي باشد. در چنين شرايطي فرماندهي مشترك و هماهنگي اين سازمانها در حداقل زمان با منتهاي دقت و حداكثر سرعت از اهميت قابل توجهي برخوردار است. گستردگي شبكه حمل و نقل، كمبود امكانات و احتمال بالاي بروز بحران در سطح شبكه ما را نيازمند ساختاري مناسب جهت فرماندهي حادثه مي‌گرداند. ارتباطات يكپارچه، انعطاف پذير بالا، فرماندهي واحد، زبان مشترك، مديريت منابع، تقسيم مسئوليتها در حوزه قابل كنترل و سادگي از ويژگيهاي اين ساختار محسوب مي‌شود. در كشورهاي مختلف جهان تجربياتي در اين زمينه وجود دارد. در اين مقاله پس از بحث در مورد حوادث و تحليل آنها، نيازسنجي در جهت تحقق اهداف در زمان در وقوع بحران ارائه مي شود. سپس با توجه به الگوي ساماندهي حادثه (كه مبتني بر تجربيات ساير كشورها مي‌باشد) پيشنهاداتي جهت بهبود مديريت بحران كشور بيان مي‌شود.

كلمات كليدي:

بحران _ مديريت بحران _ سيستم فرماندهي حادثه _ شبكة حمل و نقل