زلزله مخرب سال 1369 گيلان و زنجان و همچنين زلزله سال 1382 بم از جمله مهيب ترين سوانح طبيعي دو دهه اخير ايران بوده است. وقوع اين دو سانحه، سبب تحميل خسارات فراوان مالي و جاني در مناطق آسيب ديده، بطوريكه در اثر اين دو زلزله، قريب به 50 هزار نفر كشته بر جاي ماند. از طرفي خسارات فراوان وارده به اماكن مسكوني و تجاري به حدي بود كه جهت احياء مجدد حيات كالبدي مناطق تحت تأثير سوانح مذكور، بازسازي اين مناطق در دستور كار مسئولان ذي ربط قرار گرفت. در زلزله سال 1369 گيلان و زنجان كه تقريباً نقطه عطفي در بازسازي هاي پس از سوانح طبيعي تا آن زمان بود، نقاط قوت فراواني وجود داشت كه مبناي بازسازي هاي بعدي قرار گرفت؛ مديران و مسئولان در اين زلزله روشهاي نويني را در دستور كار خويش قرار دادند كه موفقيت فرآيند اين بازسازي را نسبت به گذشته بيشتر نشان مي داد. زلزله بم نيز نقطه عطف ديگري در ميان بازسازي هاي اخير بود؛ چرا كه وجود كشته‌هاي فراوان، تخريب بخش وسيعي از شهر تاريخي بم و نيز مهم‌تر از همه، عدم وجود تجربه مناسب در زمينۀ بازسازي شهري، پيچيدگي اين فرآيند را مضاعف نمود. از طرفي با توجه به عمق سانحه و توجه خاص مسئولان و مديران بازسازي، روش‌هاي جديدي در شيوه هاي مديريتي بكار گرفته شد كه پيش از آن استفاده نشده بود. در اين مقاله قصد آن داريم تا با مقايسه تطبيقي مديريت بازسازي زلزله سال 1369 گيلان و زنجان و زلزله سال 1382 بم در برخي از سياست هاي كلان بازسازي، به بررسي تفاوت ها و اشتراكات اين دو بازسازي جهت كارآمدتر نمودن مديريت بازسازي سوانح احتمالي آتي بپردازيم.

كلمات كليدي:

مديريت بازسازي، زلزله سال 1369 گيلان و زنجان، زلزله سال 1382 بم