|
كاربري و طراحي فضاهاي بزرگ زيرزميني
نويسنده:
رضا غفارزاده - شركت مهندسي سپاسد، كارگاه سد و نيروگاه گتوند عليا
خلاصه مقاله:
فضاهاي بزرگ زيرزميني ( مغارها ) داراي كاربري هاي مختلفي هستند كه بطور كلي مي توان آنرا در پنج رده مختلف شامل نيرو گاههاي برق آبي، ذخيره سيالات، دفن فضولات هسته اي، سيستم هاي فاضلاب و كاربر يهاي متفرقه طبقه بندي كرد. اولين گام در طراحي يك فضاي زيرزميني انجام مطالعات اكتشافي است. سپس براساس اطلاعات جمع آوري شده در اين مرحله، خصوصيات پروژه از جمله شكل مقطع، نوع و تعداد وسايل نگهداري و سيستم رفتارنگاري مغار تعيين مي گردد. رايج ترين شكل مقطع براي مغارها، مقطعي با سقف قوسي و ديوارهاي جانبي قائم است. اما در سنگ هاي بسيار ضعيف و يا وجود تنشهاي برجاي بالا، غالباً مقطع بيضي شكل ( نعل اسبي ) مورد استفاده قرار مي گيرد. وسايل نگهداري مغار ها عمدتا شامل بتن پاشيده، انواع پيچ سنگ ها و مهار ها و در برخي موارد پوشش بتني سقف است كه با استفاده از تجربيات قبلي، قواعد تجربي، مطالعات تحليلي، مدلسازي و مشاهده رفتار سازه طراحي مي شود. امروزه براساس برخي مطالعات آماري انجام شده، حدود بار وارده بر وسايل نگهداري و طول مهار يا پيچ سنگ هاي لازم براي مغار را مي توان بر حسب ابعاد مغار تعيين نمود. در طراحي پوشش بتني سقف نيز بايد به خاطر داشت كه اين پوشش در اعماق كم عمدتاً براي تحمل نيروي قائم و در اعماق زياد براي تحمل نيروي افقي طراحي مي شود. در شرايطي كه لازمست چند فضاي بزرگ زيرزميني در كنار يكديگر ايجاد شود، ابعاد ديواره حائل بين آنها را مي توان با استفاده از مدل هاي تحليلي تعيين كرد، اما در شرايط معمولي اين فاصله برابر ارتفاع مغار بزرگتر پيشنهاد مي شود
كلمات كليدي:
|
