دست يابي به كانال ها و رودخانه هاي فرسايش پذبر طبيعي كه در آنها شدت فرسايش و انتقال رسوب برابر بوده و سيستم در حالت تعادل ديناميكي باشد، يكي از پيچيده ترين و مهم ترين مباحث مهندسي رودخانه است. به دليل پيچيدگي بيش از حد حاكم بر پديده و ديناميك بودن آن، از معيارهاي تجربي- نيمه تجربي و آماري براي تعيين ابعاد كانالهاي رژيمي استفاده مي شود. تئوري رژيمي از آنجا كه هيچگونه توجيه فيزيكي ندارد، تئوري قدرتمندي نبوده و همواره نتايج آن مورد ترديد بوده است. به همين منظور در اين مقاله متدولوژي جديدي براي تخمين ابعاد كانالهاي پايدار رژيمي بر اساس سيستم خبره فازي- عصبي ارائه شده است. مدل فوق الذكر با استفاده از داده هاي صحرائي وسيعي (415 مورد) كه توسط محققين مختلف جمع آوري و گزارش شده بود، توسعه يافته و ارزيابي شده است. همچنين با استفاده از روش هاي ترسيمي و آماري نتايج مدل و قدرت پيش بيني آن با معادلات تجربي و نيمه تجربي (تئوري حدي) سايمونز و آلبرتسون، پاركر ، كلرهالز،بري،نيل، هي و تورن، چانگ مقايسه شده است. طبق نتايج معادلات فوق قادر به تخمين مناسب تمامي پارامترهاي مقطع پايدار (عرض، عمق و شيب) نمي باشند از طرفي با استفاده از سيستم هاي هوشمند همچون مدل فازي- عصبي دقت تخمين ابعاد مقطع پايدار رژيمي بطور قابل ملاحظه اي افزايش يافته است. و همچنين مدل به ترتيب در تخمين عرض، عمق و شيب پايدار كانال دقت بهتري دارد. متدولوژي مطرح شده در اين مقاله رهيافت جديدي در طراحي و برآورد دقيق ابعاد كانالهاي پايدار رژيمي به شمار مي آيد.

كلمات كليدي:

استنتاج فازي- عصبي، تئوري رژيم، تعادل ديناميكي، مقطع كانال پايدار