ارزيابي عمر باقيمانده تجهيزاتي كه در شرايط بحراني دما و فشار بالا كار مي كنند مبحث مهمي است كه در سالهاي اخير موضوع تحقيقات گسترده اي در اكثر كشورهاي صنعتي دنيا بوده است . اين موضوع از آنجا ناشي مي شود كه بسياري از اين واحدها كه عمدتاّ شامل نيروگاهها، پالايشگاهها و كارخانجات صنايع شيميايي مي باشند، عمر طراحي خود را پشت سر گذاشته و يا به پايان آن نزديك مي شوند . طولاني بودن زمان ساخت، بالا بودن هزينه ها و نيز مباحث زيست محيطي باعث شده كه تأسيس واحدهاي جديد با محدوديت روبرو باشد . بعلاوه عدم شناخت كافي در مورد رفتار و خواص مواد در زمان طراحي اين واحدها باعث شده كه ضرايب اطمينان بزرگي در طراحيها در نظر گرفته شود . مجموع اين عوامل ايجاب مي كند كه با بررسي دوباره چنين تجهيزاتي شناخت بهتري از شرايط مكانيكي و متالورژيكي فعلي آنها ايجاد شده و در مورد ميزان كارايي آنها وراي عمر طراحي شان تصميم گيري شود . از آنجا كه ايجاد چنين شناختي مستلزن مجموعه فعاليتهاي گسترده و هماهنگي از ثبت شرايط كاري تا بررسيهاي دقيق تئوريكي و آزمايشگاهي است، از آن به استراتژي افزايش عمر ياد مي شود . روند كلي ارزيابي عمر باقيمانده معمولاّ مشتمل بر سه روش است كه به دنبال يكديگر اجرا مي شوند [.1] روش نخست كنترل عملكرد و استفاده از روشهاي محاسباتي است . در اين مرحله با استفاده از داده هاي كاري همراه با تحليل تنش، قوانين جمع تخريب و استفاده از حد پاييني داده هاي مربوط به زمان شكست مواد تخمين اوليه اي از عمر قطعات حاصل مي شود . اين روشها معمولاّ كم هزينه بوده و نياز به زمان زيادي ندارند [.2] روش دوم ارزيابي مستقيم قطعه از طريق روشهاي غير مخرب آناليز مواد نظير استفاده از امواج اولتراسونيك و كپي برداري از سطح ( رپليكا ) است . از آنجا كه اين روش شناخت دقيقتري از شرايط قطعه فراهم مي آورد، منجر به ارزيابي دقيقتري نيز مي گردد . ليكن وقتگيرتر و پرهزينه تر از روشهاي محاسباتي است . در روش سوم كه به صورت مخرب انجام مي شود، قطعاتي از ماده مستقيماّ تحت آزمايشهاي مكانيكي نظير خزش و خستگي قرار مي گيرد كه عمدتاّ آزمايشهايي پرهزينه و طولاني مدت مي باشند . در هر مرحله از روند ارزيابي عمر چنانچه عمر تخمين زده شده بحراني باشد، به مرحله بعد رفته و براساس نتايج اين مرحله در مورد ادامه كار آن تصميم گيري مي شود . در اين مقاله يك روش محاسباتي جهت ارزيابي عمر لوله هاي بويلر توليد بخار مورد بررسي قرار گرفته است

كلمات كليدي:

عمر باقيمانده، بويلر، خزش، محاسبه تنش