زلزله داراي درجات متفاوتي از شدت و ضعف است و به نوبه خود بلندمدت و كوتاه مدت دفع ضايعات را مي طلبد. بقاياي باقيمانده از شديدترين آن ممكن است كه آنچنان گسترده و زياد باشد كه تمامي راه هاي مديريتي مواد زائد را عملا نتوان كرده و جوامع مجبور به استفاده از راههايي نمايد كه در شرايط عادي قابل قبول نيستند. مي توان چنين بيان كرد كه روش هاي استاندارد و معمول دفع ضايعات بجا مانده از زلزله كافي نيست. از طرفي در سيستم مديريتي، پيش بيني و اتخاذ تدابير مقابله با ضايعات قبل از اقدامات دفعي و همچنين پيشگيري جهت كاهش توليد ضايعات از اهم مسائل مي باشد. هر جامعه اي كه احتمال مواجه شدن با زلزله(و يا هر بلاي ديگر كه حجم ضايعات زيادي را بر خواهد داشت) را احساس مي كند، بايد تدابير مديريتي مقابله با ضايعات را پيش بيني نمايد. در اين خصوص مي توان از تجربيات مختلفي همچون بكارگيري متخصصين و مهندسين آشنا در زمينه ضايعات زلزله، استفاده از تجربيات ارائه شده از ديگر جوامع درگير با مسئله و تجزيه، تحليل و تعميم موارد به كشور مورد نظر كمك گرفت. يك دانشمند ژاپني در يك قرن پيش، اين جمله را بيان داشته است (فاجعه زماني روي مي دهد كه ما آخرين آن را فراموش كرده باشيم) بنابراين درس گرفتن از حوادث به وقوع پيوسته مي تواند در ارائه شيوه بهينه و اصلاح غفلت هاي بعمل آمده مفيد باشد. در اين زمينه بكارگيري تجربيات گذشته، شباهت ها و تضادها همواره مد نظر قرار خواهند رفت. نكته قابل قبول اينكه بعد از وقوع هر حادثه غير مترقبه، بخصوص وقوع زلزله هاي شديد و پر خسارت مسئولين امر دچار يك حالت بلاتكليفي و سردرگمي مي شوند. اين حالت رواني طبيعي است، زيرا حادثه در يك لحظه و بدون اطلاع قبلي رخ داده، در حالي كه جبران خسارت و بازسازي تخريبها امري طاقت فرسا و وقت گير خواهد بود. بدين ترتيب اگر مسئولين به اين نكته توجه داشته باشند كه بلا هشدار داده و حادثه خبر نمي كند نسبت به ايجاد گروه هاي تخصصي و بهينه سازي مديريت مواد زائد جامد در شهرهاي بحراني اقدام نموده و با برنامه ريزي خاص همواره آماده مقابله با خسارت حاصل خواهند بود. عليهذا توجه به پيشگيري قابل از بروز حادثه و برنامه ريزي مستدام در زمينه مديريت ضايعات از جمله مواردي است كه در اين مجموعه مد نظر گرفته است اميد است پيشنهادات ارائه شده در اينت مقاله و ساير مقالاتي كه د راين همايش مطرح مي شود در برنامه هاي كاهش بلاهاي طبيعي كشور بمرحله اجرا گذارده شود.

كلمات كليدي:

زلزله، ضايعات، مديريت