شهر تهران با وسعتي در حدود 70،000 هكتار فاقد يك سيستم كامل جمع آوري شبكه فاضلاب شهري بوده كه در طي ساليان اخير مطالعات و اجراي قسمت هاي اعظمي از آن در دستور كار مسوولين مربوط قرار گرفته است. اجراي طرح فاضلاب تهران بعنوان يكي از بزرگترين طرحهاي تاسيساتي و زير ساختهاي شهري، همزمان با بحث آغاز علميات لوله كشي آب تهران (سالهاي 1377 و 1328) در محافل علمي و سياسي و اجتماعي وقت مطرح شد و با آغاز عمليات احداث شبكه توزيع آب تهران در سال 1330 چگونگي ايجاد تاسيسات فاضلاب تهران بطور جدي تري دنبال شد تا اينكه از ژوئن سال 1972 (25 خرداد 1351) يك مطالعه بررسي قبل از سرمايه گذاري در مورد نيازها و امكانات موجود شهر تهران در رابطه با طرح فاضلاب و زهكشي آبهاي سطحي تهران تحت نظر دولت ايران توسط برنامه توسعه عمران سازمان ملل متحد (UNDP) از طريق سازمان بهداشتي جهاني (WHO) آغاز گرديد. از آن زمان تاكنون بررسي ها و مطالعات متعددي در خصوص اجراي طرح بزرگ شبكه جمع آوري، دفع و تصفيه فاضلاب كلان شهر تهران صورت پذيرفته است كه از جمله آنها مي توان به مطالعات طرح جامع فاضلاب تهران شامل بازنگري مباني گذشته طرح و تهيه الگوي كلي شبكه جمع آوري فاضلاب شهر تهران براي كليه مناطق شهر و نياز به ساخت و احداث تصفيه خانه هاي فاضلاب را اشاره نمود. اين طرح از جمله طرح هاي بزرگي است كه مي توان به آن ا زديدگاه هاي مختلف اجتماعي، سياسي، اقتصادي، فني، محيط زيستي و … توجه فراوان نمود. در اين مقاله سعي شده است تا ابعاد و تاثيرات مختلف اين طرح بزرگ از نقطه نظر و ديدگاه زيست محيطي مورد تحليل قرار گيرد. در اين بررسي مسائل مختلفي از جمله مصالح و تكنيك هاي ساخت و ساز تاسيسات شبكه جمع آوري فاضلاب شهري ، بازيافت مصالح و استفاده مجدد از آنها و منابع پايدار انرژي و انرژي هاي تجديد پذير (با نگرش به استفاده مجدد از پساب تصفيه شده فاضلاب شهر)، مديريت منابع آب، مديريت بخران در محيط زيست، فرهنگ سازي و محيط زيست شهري و … مورد تحليل و ارزيابي قرار گرفته است.

كلمات كليدي:

تهران، زير ساخت هاي شهري، شبكه جمع آوري و تصفيه خانه هاي فاضلاب، محيط زيست