توده نفوذي و اسكارن آهن پنج كوه در جنوب شرق دامغان واقع است. تزريق توده نفوذي با تركيب غالب ديوريت – مونزونيت در بخش مركز و جنوب محدوده مزبور به درون يك توالي رسوبي – آتشفشاني سبب اسكارن زايي و بوجود آمدن كانسار آهن پنج كوه شده است. شواهد صحرايي، نمونه برداري سيستماتيك و مطالعه مقاطع نازك، نازك – صيقلي و صيقلي نشان دهنده يك منطقه بندي دگر ساني از درون توده نفودي به حاشيه آن و محدوديه كانه زايي مي باشد، به طوري كه اين توده نفوذي به ترتيب بوسيله مجموعه كاني شناسي اسكاپوليت – آلبيت در داخل و حاشيه توده (اسكاپوليت اسكارن) و كانه زايي منيتيت همراه با اپيدوت، ترموليت – اكتيوليت (اپيدوت اسكارن) جانشين و در بر گرفته شده است. وجود آينه هاي گسل فراوان، درزه ها و شكستگي ها و نمونه هاي داراي جلاي صابوتي و جهت يافتگي خاص در محدوده كانسار، شواهدي از زون برشي در اين ناحيه بوده كه احتمالا نقش مهمي در اسكارن زايي ايفا نموده اند. در ناحيه مزبور، فرايند اسكاپوليتي و آلبيتي شدن و به مقدار كمتر كربناتي شدن مشاهده مي شود كه با تشكيل كانستار در اين ناحيه بي ارتباط نبوده و چنين بهنظر مي رسد كه نهشته هاي تبخيري موجود در توالي رسوبي – آتشفشاني و فرايندهاي متاسوماتيكي نقش مهمي در را در نهشته آهن منطقه داشته و بخش عمده اي از سديم و كلر مورد ناز تشكيل اسكاپوليت از اين توالي تامين شده است.

كلمات كليدي: