كاربرد حفاري و انفجار در شكست سنگ با نگرش مهندسي، حدود 300 سال سابقه دارد. ابتدا اين عمليات با كمك باروت انجام مي شد. با اختراع نيترو گليسيرين و پيرو آن ديناميت عمليات حفاري و انفجار به صورت يك حرفه كاملا تخصصي ظهور كرد. امروزه اين تخصص تا جايي رشد كرده كه با بهره گيري از آن مجسمه هاي بسيار عظيم در ديواره كوه تراشيده مي شود. يكي از كاربردهاي عمليات حفاري و انفجار در استخراج سنگ هاي ساختماني به صورت بلوك هاي بزرگ، سالم و منظم است. در اين مقاله مروري بر روش هاي آتشكاري كنترل شده رايج در استخراج سنگ ساختماني خواهد شد. در ادامه مدل هاي تجربي معمول، مورد بررسي قرار گرفته و سپس سه مدل رياضي بر اساس تحليل تنش و مكانيك شكست ارائه مي شوند. چهار روش يعني مدل تجربي، مدل انتقال انرژي (تحليل تنش)، مدل ترموشيمي (تحليل تنش) و مدل مكانيك شكست براي يك معدن گرانيت با شرايط مشخص مورد بررسي و محاسبه قرار گرفتند. با اصلاح يك ضريب در روش انتقال انرژي، مي توان مشاهده كرد كه نتايج به دست آمده تشابه بسيار نزديكي با يكديگر دارند. بنابراين با توجه به دسترسي و دارا بودن پارامترهاي هر يك از مدل ها، مي توان نسبت به استفاده از هر مدل اقدام نمود. در پيوست مقاله سه جدول با پارامترهاي متنوع مكانيك سنگي و مكانيك شكست، براي طيف وسيعي از سنگ ها ارائه شده است كه براي طراحي اوليه در هر معدن بسيار مناسب هستند.

كلمات كليدي:

آتشكاري كنترل شده، مكانيك شكست، تحليل تنش، سنگ ساختماني، مواد منفجره.